روزنامه سازندگی

جامعه سلامت

منتشر شده در تاریخ شنبه 5 بهمن 1398 ساعت 15:57

بازگشت طاعون قرن؟ / کروناویروس جدید در چین و چند کشور دیگر شایع شده و نگرانی‌های بسیاری را موجب شده است

باوجود شیوع و مشاهده ویروس جدید کرونا در بیش از ۱۰ کشور، اما یک مقام مسئول در وزارت بهداشت ایران اعلام کرده که تاکنون هیچ مورد مشکوک و مثبتی از ویروس کرونا در کشور مشاهده نشده است.

معصومه رضایی، خبرنگار گروه جامعه: نزدیک به یک ماه است که از فروکش کردن تاخت و تاز ویروس آنفلوآنزا در ایران می‏گذرد. آنفلوآنزای جهش یافته‏ای که بیش از 100 نفر در ایران را به کام مرگ کشاند. با این حال آمار رسمی درباره مرگ و میرهای این ویروس در کشور وجود ندارد و وزارت بهداشت تعداد دقیق جانباختگان به دلیل آنفلوآنزا را به تفکیک شهرها اعلام نکرده است اما آمارهای غیر رسمی به بیش از 100 جانباخته اشاره کرده‏اند. تنها آمار رسمی که از تعداد جانباختگان آنفلوآنزا وجود دارد به پیش از فروکش کردن این بیماری در ایران مربوط می‏شود. کیانوش جهانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت در همین مورد گفته است: «از آغاز مهر سال جاری تا اواسط آذر ماه، 81 نفر در مجموع جان خود را از دست داده‏اند.» پس از این رقم آمار دیگری درباره مجموع تعداد تلفات آنفلوآنزا منتشر نشده است. اما حالا ویروس دیگری در کشور چین شیوع یافته که مرگبار است و ترس‏ها برای شیوع جهانی آن وجود دارد؛ کرونا ویروس جدید، مشابه با ویروس هولناک سارس. آیا این ویروس وارد ایران شده است؟

ویروس کرونا چیست؟

ترس از آنفلوآنزا که روزگاری در ایران مردم با خود درمانی آن را مهار می‏کردند امسال تبدیل به یک نگرانی وسواس گونه شد تا آنجا که مردم با کوچک‌ترین علائم سرماخوردگی یا احساس ضعف و بی‏حالی خود را به اورژانس می‏رساندند. ویروسی که پاییز امسال وارد ایران شد، نوعی از آنفلوآنزایH1N1 شناخته‌شده بود و به آنفلوآنزای خوکی معروف است، هرچند گفته شد جهش‌یافته این ویروس است. اما حالا سر و کله ویروس دیگری پیدا شده، ویروسی که در چین با جمعیت یک و نیم میلیاردی شیوع یافته و بیم آن می‏رود که با توجه به مراودات تجاری چین و ایران وارد کشور شده باشد. این ویروس کرونا نام دارد و مانند آنفلوآنزای خوکی روی سیستم تنفسی و ریه‏ها تاثیر گذاشته و عفونت شدید را در این ناحیه به وجود می‏آورد.

نگرانی‏ها از گسترش این بیماری در جهان وجود دارد اما ایران به دلیل مراودات تجاری که با کشور چین دارد می‏تواند یکی از کشورهایی باشد که ویروس کرونا در آن شیوع پیدا کند. با این حال رئیس مرکز مدیریت بیماری‏های واگیر وزارت بهداشت در این مورد به ایسنا گفته است: «اگر کسی در چین آلوده به این بیماری شده باشد، فقط می‏تواند از طریق هواپیما به ایران برسد و تنها جایی که مسافر از چین وارد می‏شود، فرودگاه بین‌المللی امام خمینی است.»

او همچنین درباره علائم، نوع انتقال و خطرناک بودن این بیماری گفته است: «این ویروس می‏تواند از طریق قطرات تنفسی از انسان به انسان هم منتقل شود. حدس زده می‏شود که ممکن است این بیماری از طریق تماس با آبزیان یا خوردن آنها منتقل شده باشد، ولی هنوز نتیجه نهایی در این زمینه حاصل نشده است. دوره نهفتگی این بیماری به طور متوسط حدود 7 روز است و علائم بیماری پس از گذشت این بازه زمانی در بدن فرد مبتلا ظاهر می‏شود. علائم شامل تب، بدن درد، گلو درد، سرفه، درد عضلات، آب ریزش بینی، سر درد است. برخی دچار علائم گوارشی مثل تهوع و اسهال می‏شوند. آنچه باعث نگرانی می‏شود این است که فرد دچار ذات الریه شود. روش تشخیص این بیماری مشخص شده و آلمانی‏ها کیت تشخیص این بیماری را تهیه کرده‏اند. در ایران نیز اقدام کردیم تا کیت تشخیصی را تهیه کنیم و آزمایشگاه مرجع سلامت از هر نظر برای شناسایی ویروس کرونا 2019 مجهز است.»

کنترل بیماری در ایران

آنفلوآنزای خوکی در ایران توانست بیش از 100 نفر را از پای درآورد، ویروسی شناخته‌شده که برای آن درمان‏های مشخصی هم وجود دارد. اما درباره ویروس کرونا که در چین شیوع یافته هنوز شیوه انتقال و درمان مشخص و قطعی اعلام نشده است. این یک ویروس جدید است که نیاز به بررسی دارد. حالا تصور شیوع این بیماری در ایران کابوسی عجیب را رقم خواهد زد آن هم در دوره‏ای که ورود دارو به ایران تحریم شده است. با وجود اینکه آمار قربانیان آنفلوآنزای خوکی در ایران بر اساس گفته جهانپوز به 81 نفر رسیده بود اما در کشور وضعیت فوق‌العاده یا قرنطینه‌ای وجود نداشت. حتی به شکل گسترده به مردم در مکان‏های عمومی درباره نحوه ابتلا و علائم آنفلوآنزای خوکی هم اطلاع‌رسانی نشد. ضعف اطلاع‌رسانی تا جایی پیش رفت که آنفلوآنزای خوکی که در سال‏های گذشته در کشورهای دیگر تلفات جانی به همراه نداشته در ایران نزدیک به 100 کشته بر جای گذاشت. بنابراین فقط می‏توان امیدوار بود که ویروس کرونا وارد ایران نشود. محمدمهدی گویا، رئیس مرکز مدیریت بیماری‏های واگیر وزارت بهداشت درباره ویروس کرونا و نحوه جلوگیری از ورود آن به کشور، گفته است: «سومین گونه خطرناک ویروس کرونا درحال‏حاضر در کشور چین مطرح و موارد اولیه آن مشاهده شده است. این گونه جدید با عنوان ویروس کرونا ۲۰۱۹ نام گذاری شده است. کرونا ویروس انواع مختلفی دارد که سه گونه از آن به عنوان گونه‏های خطرناک شناخته شده‏اند. اما برای جلوگیری از ورود این ویروس به کشور درحال‏حاضر مسافرانی که از چین وارد ایران می‏شوند، در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی‌(ره) از نظر علائم ابتلا به ویروس کرونا بررسی می‏شوند. اگر علائمی از بیماری مشاهده شود، اقدامات لازم برای مراقبت از این افراد انجام می‏شود. اگر کسی در چین آلوده به این بیماری شده باشد، فقط می‏تواند از طریق هواپیما به ایران برسد و تنها جایی که مسافر از چین وارد می‏شود، فرودگاه بین‌المللی امام خمینی‌(ره) است.»

او همچنین درباره تمهیداتی که برای ورود مسافرین از سایر مبادی مرزی مانند مبادی دریایی، زمینی شامل ریلی و جاده‏ای و...اندیشیده شده، گفته است: «از آن جایی که ممکن است به شکل غیرمستقیم مراوداتی از این مبادی مرزی صورت گیرد، تمهیدات لازم اندیشیده شده تا مراقبت‏های لازم انجام شود تا به این ترتیب شاهد ورود بیمار و شیوع آن نباشیم که خوشبختانه تاکنون هیچ مورد مشکوک و مثبتی از این ویروس مرموز در کشور نداشته‏ایم.»

از دیگر اقدامات ایران در زمینه مقابله با کرونا این است که روز گذشته، سفارت ایران در چین به ایرانیانی که قصد سفر به چین را دارند یا مقیم آن جا هستند توصیه کرد: «با توجه به شیوع ویروس جدید کرونا، از هموطنان ارجمند مقیم چین درخواست می‏گردد ضمن توجه به هشدارهای پزشکی-بهداشتی در این خصوص، تا حد امکان از حضور در اماکن پر تردد اجتناب ورزند. طبق تمهیدات دولت چین درحال‏حاضر ورود و خروج غیر ضروری به شهرهای قرنطینه شده امکان‏پذیر نمی‏باشد. هموطنان عزیزی که قصد سفر به چین را دارند پیش از سفر آخرین وضعیت شیوع ویروس در مقصد را رصد نموده و از تردد در اماکن مشکوک به آلودگی اجتناب ورزند. در صورت مشاهده علائم ابتلا به ویروس‏ به مراکز درمانی مراجعه و جهت دریافت خدمات کنسولی با سفارت یا کنسولگری‏های ایران تماس حاصل فرمایند.»

آمار قربانیان کرونا

ووهان اولین منطقه‌ای در چین بوده که ویروس جدید کرونا در آن شیوع پیدا کرده است. ویدئوهایی را کاربران چینی از این شهر در فضای مجازی با هشتگ کرونا منتشر کرده‏اند. این تصاویر نشان می‏دهد بعضی از بیمارانی که بستری نشده و در خیابان هستند پس از استفراغ خون، بیهوش شده‏اند.

کرونا ویروس به وجود آورنده بیماری سارس بود که سال 2002 در جهان شیوع پیدا کرد و قربانیان فراوانی را به جای گذاشت. سارس از گربه به انسان منتقل شد حالا گفته می‏شود که ویروس جدید کرونا هم از خفاش به انسان منتقل شده است. البته خبرهایی هم از شیوع این بیماری توسط مار منتشر شده اما هنوز به طور رسمی درباره منشا اصلی بیماری کرونا خبری انتشار نیافته است و هر چه درباره منشا شیوع کرونا وجود دارد، در حد حدس و گمان باقی مانده است با این حال مقام‏های بهداشت چین، روز سه شنبه، 2 بهمن ماه اعلام کردند که ویروس ناشناخته کرونا نخستین بار در بازار غیرقانونی حیوانات وحشی در ووهان چین کشف شد و قابلیت انتقال از انسان به انسان را دارد.

این در حالی است که گفته می‏شود اگرچه ممکن است میزبان اصلی این ویروس خفاش‏ها باشند اما احتمالا یک رابط ناشناخته میان خفاش‏ها و انسان‏ها برای انتقال این ویروس وجود دارد.بیشتر موارد ابتلا به این ویروس در چین بوده است اما مشاهده بیمارانی نیز در ژاپن، عربستان سعودی، سنگاپور، کره جنوبی، تایوان، تایلند، ویتنام، ایتالیا، اسکاتلند، و ایالات متحده تایید شده‏ است. از میان ۲۵ نفری که به دلیل ابتلا به این ویروس جان خود را از دست داده‏اند، تقریبا همگی سالمند بوده و بیماری‏های مرتبطِ قلبی و تنفسی داشته‏اند. همچنین ۲۰ نفر از پرسنل پزشکی نیز در چین به این ویروس مبتلا شده‏اند.مرکز جهانی تجزیه و تحلیل بیماری‏های عفونی نیز اعلام کرده است: تعداد تخمینی افراد آلوده به کروناویروس در ووهان حدود ۴۰۰۰ نفر بوده که دامنه آن بین ۱۰۰۰ تا ۹۷۰۰ نفر است.

طبق اعلام متخصصان، علائم این ویروس جدید ممکن است بعد از دو روز یا تا ۱۴ روز پس از مواجهه با آن در فرد ظاهر شود.بنا بر گزارش روزنامه دیلی‏میل، هیچ درمانی برای جلوگیری از ابتلا به این ویروس یا واکسن جدید وجود ندارد و انستیتوی ملی بهداشت آمریکا می‏گوید تحقیقات برای تهیه واکسن آن در مراحل اولیه است.کمیسیون بهداشت ملی چین آمار جانباختگان به دلیل ویروس کرونا را تا دیروز ۲۶ کشته اعلام کرده است. همچنین در ٢٩ استان و منطقه اداری چین را ٨٣٠ نفر اعلام کرد که حال ١٧٧ نفر وخیم است همچنین تا کنون ۹ هزار و ۵۰۷ تن هم تحت شرایط قرنطینه قرار گرفته‏اند که یک هزار و ۷۸ تن آنها بعد از اطمینان از سلامت ترخیص و هشت هزار و ۴۲۰ تن دیگر همچنان در قرنطینه هستند.

32 میلیون نفر در قرنطینه

بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، «در حال حاضر 32 میلیون نفر در چین تحت تاثیر قوانین محدود کننده هستند. براساس این ممنوعیت، ساکنان 9 شهر حق مسافرت به شهرهای دیگر را ندارند و از افراد دیگر نیز نمی‏توانند وارد این شهرها شوند.» بسیاری از قوانین محدود کننده در چین برای کنترل بیماری کرونا، به بزرگترین قرنطینه تاریخ یاد کرده‏اند.

مقامات چینی روز پنج شنبه شهر ۱۱ میلیون نفری ووهان را به‏طور کامل در حالت قرنطینه درآوردند تا از شیوع هرچه بیشتر ویروس تنفسی کشنده جدید که علائمی مشابه ذات‏الریه دارد جلوگیری کنند. خبرگزاری شینهووا هم از ساخت بیمارستانی هزار تختخوابی در شهر ووهان، مخصوص بیماری کرونا تا 10روز آینده خبر داد.

یکی از مواردی که این بیماری را خطرناک می‏کند سرعت انتقال آن است. محمد مهدی گویا در همین مورد گفته است: «آنچه قدری باعث نگرانی شده، اتفاقاتی مانند گزارش ۲۰۰ مورد جدید این بیماری ظرف یک روز در کشور چین است که روز چهارشنبه، 2 بهمن ماه رخ داده است.»

انتشار ویروس کرونا و مشخص شدن درصد مرگباری آن نگرانی‏های گسترده‏ای را در سراسر جهان به وجود آورده است تا آن جا که تعدادی از کاربران شبکه‏های اجتماعی در واکنش به این بیماری به مقاله‌ای از استیفن هاوکینگ اشاره کرده‏اند که در آن به یکی از علل نابودی حیات در کره زمین پرداخته و انتشار مهارناپذیر ویروسی ناشناخته را یکی از این عوامل توصیف کرده است.