روزنامه سازندگی

نمایش تلویزیون

منتشر شده در تاریخ پنجشنبه 23 آبان 1398 ساعت 19:28

داستان نور / به مناسبت تولد پیامبر اکرم‌(ص) فیلم محمد رسول‌الله‌(ص) برای اولین‌بار روی آنتن تلویزیون می‏رود

تلویزیون سال‏ها‌ست که در شب تولد پیامبر‌(ص) یا بعثت ایشان فیلم کامل محمد رسول‌الله ساخته مصطفی عقاد را به روی آنتن می‏فرستد. نکته جالب این است که گاهی در یک سال در هر دو این مناسبت‏ها این فیلم به آنتن یکی از شبکه‏ها سپرده می‏شود. فیلم عقاد با نام اصلی «رسالت» یک بدون هیچ پیچ و خم و اصرار بر نوع بیانی خاص، زندگی پیامبر را به تصویر کشیده.

سوسن سیرجانی: چند روزی است خبری در خبرگزاری‏های مختلف دست به دست می‏چرخد؛ فیلم محمد رسول‌الله «ص» ساخته مجید مجیدی قرار است از شبکه یک پخش شود. این فیلم سینمایی تا به امروز بزرگترین پروژه سینمایی ایران بوده که با صرف هزینه بسیار زیاد و یک دهه کار تحقیق، پژوهش و ساخت در سال 94 به اکران عمومی رسید. فیلم راوی مقطعی از دوران کودکی پیامبر اسلام است که با نگاهی شاعرانه، چند پرده از زندگی رسول اکرم را نمایش می‏دهد. مجیدی و تیم سازنده فیلم سال‏ها برای به ثمر نشستن این فیلم تلاش کردند. اما نتیجه چندان رضایت‌بخش نبود. از طرفی اکران بین‌المللی آن با مشکلات فراوانی رو‌به‌رو شد و در نهایت اکثر تصوراتی که برای بازتاب جهانی این اثر در ذهن سازندگانش بود به واقعیت نزدیک نشد. حالا پس از 4 سال که از پایان ساخت فیلم می‏گذرد، قرار است به مناسبت روز ولادت پیامبر اکرم، فیلم محمد رسول‌الله‌(ص) برای اولین بار، امشب و فردا شب در دو قسمت به روی آنتن برود. 

 

بزرگترین پروژه سینمایی ایران

سال 1384 جشنواره فیلم دانمارک تصمیم می‏گیرد برای مجید مجیدی مراسم بزرگداشتی برگزار کند. همان روزها کشیدن کاریکاتور توهین‌آمیز در یکی از روزنامه‏های دانمارکی به یکی از مهم‌ترین خبرهای روز دنیا بدل می‏شود و مجیدی هم به دلیل توهین به مقدسات، حضور در مراسم بزرگداشت را نمی‏پذیرد. پس از این اتفاق، مجیدی به این فکر می‏کند که با زیاد شدن این توهین‏ها توسط غربی‏ها نیاز است برای نشان دادن حقیقت وجود پیامبر اسلام‌(ص) به جهانیان کاری انجام داد. با بررسی کارهای سینمایی به این نتیجه می‏رسد که در این حوزه تابه‏حال 200 فیلم درباره حضرت عیسی‌(ع)، 120 فیلم درباره حضرت موسی‌(ع) و 42 فیلم درباره بودا ساخته شده است اما درباره پیامبر‌(ص)، فقط یک فیلم توسط مصطفی عقاد ساخته شده. مجیدی فیلم عقاد را دوست ندارد. بنابراین پیشنهاد ساخت فیلمی براساس زندگی پیامبر‌(ص) را می‏دهد. از سال 86 کار تحقیقات و نگارش فیلمنامه اولیه شروع می‏شود، این کار با حمایت شرکت نور تابان انجام می‏شود که آن روزها به همین دلیل تأسیس شده بود. سال 88 مجیدی به همراه کامبوزیا پرتوری و حمید امجد نگارش فیلمنامه اولیه را به پایان رساندند. پیش‌تولید این فیلم که دیگر از آن به عنوان بیگ پروداکشن یاد می‏شد، دو سال کامل طول کشید و با ساخت شهرک سینمایی «پیامبر اعظم» در اتوبان تهران- قم به پایان رسید. مدتی بعد هم فیلمبرداری آغاز شد که در کل شش ماه به طول انجامید. ویتوریو استورارو یکی از بهترین فیلمبرداران جهان پشت دوربین این فیلم رفت تا همه چیز برای ساخت یک پروژه فاخر آماده باشد. بیشتر صحنه‏های فیلم در ایران فیلمبرداری شده و تنها برای به تصویر کشیدن جنگ ابرهه گروه به آفریقا رفت. داستان فیلم از محاصره مسلمانان در شعب ابی‌طالب آغاز می‏شود و با فلاش‌بکی به گذشته می‏رود و مخاطب، شاهد وقایعی است که پیش از تولد پیامبر اسلام رخ داده است و فیلم تا 12 سالگی ایشان ادامه پیدا می‏کند. داستان ابرهه و حمله‏اش به مکه تا لحظه به دنیا آمدن پیامبر، صحنه‏های وفات آمنه بنت وهب و صحنه‏های مربوط به دوران شیرخوارگی و خردسالی پیامبر‌(ص) از مهم‌ترین بخش‏های فیلم است. با توجه به عظمت پروژه، حرف و حدیث‏های زیادی بر سر هزینه‏های فیلم وجود دارد. اما شرکت نور تابان هم زمان با شایعات هزینه‏های تولید این فیلم را به تفکیک رسانه‏ای کرد. با توجه به اعلام این شرکت در مجموع 623.3 میلیارد ریال برای این فیلم هزینه شده است. با صرف همه هزینه‏های مالی و زمانی که برای این فیلم شد، اثر مجید مجیدی چند اشکال بزرگ دارد؛ اول چندپارگی داستان و نحوه چیدمان رویدادهای زندگی پیامبر اسلام است. فیلم به‌صورت پله‌وار قصد دارد آنچه را که در روایات آمده تصویر کند، انگار که فیلم چند اپیزود مختلف بوده که به یکدیگر متصل شده‏اند. مسئله بعدی تصویری است که مجیدی از زندگی حضرت محمد‌(ص) در دوران کودکی ارائه کرده. خود او در یکی از مصاحبه‌هایش گفته همه علمای بزرگ معتقد هستند که اسناد تاریخی که درباره کودکی حضرت محمد درست و قابل استناد باشند جز شش هفت صفحه چیز دیگری نیست. دیالوگ‌نویسی فیلم هم از مشکلاتی است که گاهی توی ذوق می‏زند. مثلا استفاده از ترکیباتی مثل «رفع تحریم‌»، «‌تب‏اش نمی‏افتد » و « قیمت کالایت را بگو » و...

 

اکران و پخش در شبکه نمایش خانگی

بنابر تصمیم وزارت ارشاد و سازندگان این اثر، فیلم محمد رسول‌الله‌(ص) به جشنواره فجر راه پیدا نکرد. این فیلم در شهریور 94 به اکران عمومی رسید و پس از 12 هفته اکران گسترده در سراسر ایران با احتساب بلیط 12 هزارتومانی، به فروشی بالغ بر 14 میلیارد و 500 میلیون تومان رسید. در همان روزهایی که اکران این فیلم شروع شده بود بحث راهیابی‏اش به اسکار مطرح شد و نهایتا در آذر 94 از میان 5 فیلم رخ دیوانه، شیار 143، قصه‏ها، ماهی‏وگربه و در دنیای تو ساعت چند است، به عنوان نماینده ایران در اسکار برگزیده شد. اما نتوانست در مرحله‏ی آخر انتخاب شود. در همان زمان تهیه کننده و دیگر عوامل فیلم اعلام کردند اسکار آخر دنیا نیست و به پخش بین المللی فیلم فکر می‏کنیم. اما به دلیل اشکلات دینی و مسایل اعتقادی که بر سر راه فیلم بود، در خیلی از کشورهای مسلمان‌نشین، با اکران آن مخالفت شد. در همان روزها مجید مجیدی در یک جشنواره مذهبی آیینی شرکت کرد و درباره این موضوع گفت: «در طول مدتی که فیلم ساخته می‏شد، تصور ما این بود که این فیلم می‏تواند دریچه‏ای جدید به زندگانی پیامبر‌(ص) باز کند اما متأسفانه راه این فیلم را از هر طرف بسته‏اند و از فیلمی که درباره کودکی پیامبر است، هم واهمه دارند. از طرفی عربستان سعودی با دلارهای نفتی خود راه اکران در کشورهای عربی را بسته است، از طرفی دیگر دنیای غرب هم نمی‏خواهد تجلی اسلام در جهان هویدا شود و تلاش گسترده‏ای وجود دارد که راه این فیلم را ببندند.». پس از گذشت یکسال بالاخره اجازه داده شد که فیلم محمد رسول‌الله‌(ص) در 400 سینمای کشور ترکیه اکران شود و پس از آن به سینماهای کشور عراق راه پیدا کرد. اما این بازتاب جهانی نبود که سازندگان به آن می‏اندیشیدند. با بسته شدن پرونده اکران بین المللی بالاخره شرکت سازنده، فیلم را در اختیار شبکه نمایش خانگی قرار داد تا در سال 96 وارد این شبکه شود. 2 سال پس از آن سازندگان فیلم و تلویزیون به توافق‏هایی رسیدند و حالا قرار است امشب فیلم محمد رسول‌الله‌(ص) از شبکه یک پخش شود.

 

پخش در رسانه ملی

تلویزیون سال‏ها‌ست که در شب تولد پیامبر‌(ص) یا بعثت ایشان فیلم کامل محمد رسول‌الله ساخته مصطفی عقاد را به روی آنتن می‏فرستد. نکته جالب این است که گاهی در یک سال در هر دو این مناسبت‏ها این فیلم به آنتن یکی از شبکه‏ها سپرده می‏شود. فیلم عقاد با نام اصلی «رسالت» یک فیلم داستانی است که بدون هیچ پیچ و خم و اصرار بر نوع بیانی خاص، زندگی پیامبر را به تصویر کشیده. مردم ایران با وجود اینکه در طول این سال‏ها دیگر سکانس به سکانس فیلم را حفظ شده‏اند، اما آن را همچنان دوست دارند. امسال قرار است روند همیشگی تغییر کند و فیلم محمد رسول‌الله مجید مجیدی در شب تولد پیامبر به روی آنتن فرستاده شود. این موضوع راه را برای مقایسه میان دو فیلم باز می‏کند، اما بیننده مطمئنا از تفاوت‏های فراوان میان این دو اثر شگفت‌زده می‏شود. نکته عجیبی که باید به آن اشاره کنیم مسئله پخش فیلم در دو قسمت است. با اینکه کنداکتور تلویزیون چندان شلوغ نیست و می‏شود 180 دقیقه را بدون توقف به یک فیلم اختصاص بدهد، اما براساس تصمیم مدیران سازمان و پخش، قرار است در اولین پخش تلویزیونی این اثر در دو شب روی آنتن برود. این در حالی است که فیلم مصطفی عقاد با تایمی برابر و حدودا 178 دقیقه‏ای هر سال از یکی از شبکه‏های سیما پخش می‏شود. به هر حال امیدواریم این نحوه پخش به بهتر دیده شدن فیلم کمک کند.