روزنامه سازندگی

تاریخ تاریخ معاصر

منتشر شده در تاریخ چهارشنبه 11 اردیبهشت 1398 ساعت 20:44

اگر ما دارای یک حزب پیشتاز انقلابی بودیم.../ گفت‏ و گوی کیهان با حبیب‏ الله پیمان در اردیبهشت ۵۸

40 سال قبل در همین هفته روزنامه کیهان با حبیب الله پیمان گفت و گویی را انجام داده که سوالاتی را با موضوع زوایای مختلف انقلاب پاسخ می دهد.

*این گفته که قدرت ناشی از انقلاب پس از استحکام، خود به ضد انقلاب بدل می‌گردد تا چه اندازه صحیح است و چگونه باید با آن مبارزه کرد؟

پیمان: این از آن بحث‌های پیچیده‌ای است که مبتلا به تمام انقلابات بوده و هنوز هم هست. خصوصاً که تاریخ نشان داده، انقلابات اصیل بسیاری بوده که با وجود داشتن رهبرانی صادق و نفی روابط سلطه‌گرانه و استثماری، بعد از مدتی مجدداً به شکل جدیدی از همان روابط کهنه رجعت کرده‌اند، یعنی به گونه‌ای ضد انقلاب در آن پیدا گشته است. البته ضد انقلاب را به دو دسته باید تقسیم کرد:

عناصری که وابسته به رژیم قبلی و نهادهای پیشین هستند [...]

ضد انقلابی نیز وجود دارد که از بطن انقلاب می‌جوشد، [...] و مربوط به دو فرآیند می‌تواند باشد. یکی شرایط اجتماعی و منظور از آن باقی ماندن یا تجدید بعضی روابط و مناسبات غیر توحیدی است، نظیر آنچه بعد از پیامبر به صورت تقسیم نابرابر بیت‌المال انجام گرفت، که مخالف بود با شیوه پیامبر در تقسیم مساوی آن. [...]

*روابط اقتصادی- اجتماعی حاکم بر جامعه بعد از هر انقلاب دگرگون می‌شود، در‌حالی‌که اکنون با اندکی تفاوت همان روابط پابرجاست. شما لزوم توجه به این مساله را حس می‌کنید؟ اگر این طور است چگونه و با کدام قدرت اجرایی باید این روابط را تغییر داد؟

پیمان: تردیدی نیست که در این انقلاب باید روابط و مناسبات اقتصادی- اجتماعی پیشین دگرگون شود و شکی نیز نیست که هنوز این دگرگونی صورت نگرفته است. اما علت این همه در اینجاست که دولت فعلی، دولتی موقتی است که درگیر مبارزات با ضد انقلاب است. انتقال قدرت از رژیم پیشین به نظام انقلابی جدید. البته این وضعیت زیاد طبیعی نیست. بدین معنا که اگر ما دارای یک حزب پیشتاز انقلابی بودیم که برنامه‌هایش نیز روشن بود و نیروی پیشتاز ظرفیت و ابعاد گسترده و کافی برای جانشینی سریع داشت، دچار این تنگنا نمی‌شد[...]

*اصولا مشکل اساسی جامعه ما از نظر اقتصادی و فرهنگی چیست و برای از میان برداشتن این مشکلات چگونه باید عمل کرد؟

پیمان: مشکلات اقتصادی ما بیشتر ناشی از وابستگی به اقتصاد امپریالیستی و سرمایه‌داری جهانی است که همه چیز ما را در خدمت خودش گرفته است. ما اگر بخواهیم به استقلال و رشد اقتصادی برسیم در درجه اول باید با این وابستگی مبارزه کنیم و از زیر سلطه اقتصاد سرمایه‌داری و امپریالیستی دربیاییم، [...] مشی اقتصادی ما باید این باشد که در زمینه‌های تولید اقتصادی به استقلال و خودکفایی لااقل علمی و فنی برسیم و مطمئناً برای انجام این مهم باید چندین سال کار پرزحمت و سخت را انجام داده و محرومیت‌هایی تحمل کنیم و شعارمان این باشد که تا چیزی را تولید نکرده‌ایم، مصرف نیز نکنیم.

کیهان، 3 اردیبهشت 1358، صفحه 6