روزنامه سازندگی

آی‌تی تکنولوژی

منتشر شده در تاریخ شنبه 17 فروردین 1398 ساعت 23:57

ارز متزلزل/ تکنولوژی حتی به بازار ارز هم نفوذ کرده است؛ با بیت‌کوین

بیت‌کوین اولین ارز دیجیتالی  و همچنین محبوب‌ترین آنها است. ساتوشی ناکوموتو مخترع ناشناس بیت‌کوین، ارز دیجیتال رمزگذاری‌ شده‌ای را طراحی کرده تا کاربران بتوانند بدون نیاز به هیچ‌گونه واسطه یا نهادهای متمرکز نظیر بانک‌ها به ذخیره و انتقال ارز بپردازند.

شادی هاشمی، خبرنگار گروه شبکه؛ در سال 2018، بیت‌کوین با توجه به رقبای قدری که در میدان داشت، همچنان پیشتاز باقی ماند. با این وجود همچنان نزدیک به 80 درصد از ارزش خود را از زمانی که در بالاترین ارزش خود بود از دست داده است و سقوطی ۱۶ هزار دلاری را تجربه کرده است. در حال حاضر بیت‌کوین با قیمتی حدود ۴ هزار دلار تقریبا 60 درصد از ارزش خود را در طول 12 ماه گذشته از دست داده است. 

بیت‌کوین در ابتدای ظهورش در سال 2009، با تحسین بسیار مواجه شد و به علت امکان رقابت با VISA  به عنوان یک گزینه پرداخت جهانی ستایش شد. با این حال، چند سال بعد به شدت مورد نقد قرار گرفت چراکه ظرفیت شبکه محدود آن به وضوح مشخص بود. این در حالی بود که هزینه‌های معامله در طول دسامبر سال گذشته افزایش یافت.

در طول فعالیت بازار ارزهای دیجیتال، بیت‌کوین کمتر از ۱۰ رمزارز دیگر سقوط کرده است. به همین دلیل ما انتظار داریم که بیت‌کوین بتواند قدرت نسبی این بازار را حفظ کند. در ادامه به تحلیل و بررسی بیت‌کوین در چند سال اخیر و پیش‌بینی شرایط آن در آینده خواهیم پرداخت.

آغاز تب‌وتاب
در یکی دو سال اخیر تعداد دفعاتی که ما واژه بیت‌کوین را شنیده‌ایم به نسبت قبل بسیار بیشتر شده است. با افزایش آگاهی مردم نسبت به این ارز دیجیتال، اشتیاق آنها برای خرید دو چندان شده است. عده‌ای برای افزایش ارزش سرمایه خود دارایی‌شان را به بیت‌کوین تبدیل می‌کنند و عده‌ای دیگر سودای پولدار شدن و کسب سود از طریق خرید و فروش و گاه تولید آن را در سر می‌پرورانند. با توجه به هزینه‌بر بودن عملیات استخراج بیت‌کوین این کار تنها در شرایط خاصی قابل انجام است.

نیاز دستگاه‌های استخراج بیت‌کوین به خنک‌شدن ۲۴ ساعته و نگهداری و ارتقای سیستم در راستای رقابت با سایر ماینرها باعث شده تا هر کسی با هر شرایطی نتواند به استخراج آن فکر کند و اکثر سوداگران تنها به خرید و فروش آن اکتفا کرده‌اند. اواخر تابستان امسال و در پی افزایش بی‌سابقه قیمت دلار در ایران، تعداد زیادی از مردم به این فکر افتادند که سرمایه خود را به بیت‌کوین تبدیل کنند تا از کاهش ارزش خرید پول‌شان بکاهند. بسیاری از کسانی که از یک‌سو با اقتصاد رو به افول و از یک‌سو با محدودیت‌های قانونی روبه‌رو هستند به خرید بیت‌کوین در ایران روی آورده‌اند. بیت‌کوین به‌خاطر ماهیت غیرمتمرکز خود هیچ تاثیری از تحریم‌ها نمی‌پذیرد.

از ماه می ۲۰۱۸ که ایالات متحده اعلام کرد قصد اجرای تحریم‌هایی علیه ایران را دارد، خرید و فروش بیت‌کوین با افزایش قابل توجهی روبه‌رو شد. با این وجود، این حجم همچنان پایین‌تر از اوج خود در دسامبر ۲۰۱۷ است. آمارهای غیررسمی حکایت از این دارد که ایرانیان بیشتر از ۲/۵ میلیارد دلار ارز را برای خرید بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال از کشورهای دیگر هزینه کرده‌اند.

برخی از اقتصاددانان راهی به نام ارز دیجیتال ملی را پیشنهاد می‌کنند و معتقدند این کار به حفظ سرمایه کشور و همچنین استقلال آن کمک شایانی می‌کند. البته ایران اولین کشوری نیست که این تصمیم را گرفته است. ونزوئلا نیز مدتی پیش از ارز دیجیتال ملی خود با نام «پترو» رونمایی کرد. با این حال، پترو تاکنون عملکرد خوبی نداشته است. با وجود اینکه پترو با قیمت اولیه ۶۰ دلار به فروش رسید، قیمت آن اکنون به حدود ۱۶ دلار رسیده است. در واقع تقاضای چندانی برای پترو در دنیا وجود ندارد.

سقوط جهانی
اواسط ماه نوامبر سال گذشته بود که خبری درباره ارز دیجیتال محبوب دنیا بازار را تکان داد. بیت‌کوین به پایین‌ترین حد ارزش خود در طول عمر ۹ ساله‌اش رسید. در دسامبر سال ۲۰۱۷ قیمت بیت‌کوین به ۲۰ هزار دلار هم رسید که بالاترین میزان قیمت این ارز دیجیتال از ابتدا تا آن موقع بود. بیت‌کوین در ۱۵ نوامبر سال ۲۰۱۸ سقوطی باور نکردنی را تجربه کرد و به ۲۵ درصد بالاترین ارزش خود که در سال ۲۰۱۷ ثبت شده بود رسید.

با سقوط ارزش ارزهای دیجیتال از اوایل سال ۲۰۱۸ میلادی بعضی از بانک‌ها و موسسات مالی در کشورهای مختلف جهان خرید بیت‌کوین با کارت‌های اعتباری را ممنوع کردند. درحالی‌که پیش‌بینی می‌شد ارزش بیت‌کوین به پایین‌تر از ۶ هزار دلار نرسد، امسال قیمت روز بیت‌کوین چیزی در حدود ۴ هزار دلار است که تقریبا یک شکست بزرگ برای این رمزارز محبوب به‌حساب می‌آید. علل مختلفی برای این سقوط برشمرده می‌شود از جمله فقدان قانون و مقرراتی برای تبدیل بیت‌کوین به جریان اصلی، انشعاب منظم زنجیره‌های ارز دیجیتال و ایجاد ارزهای مشتق و در نتیجه محدود بودن ارزهای دیجیتال، انتشار پی در پی اخبار منفی در رابطه با هک شدن صرافی‌های بیت‌کوین و سرقت دارایی‌های دیجیتال، عدم پذیرش درون سازمانی ارزهای دیجیتال و همچنین توسط بانک‌ها و صرافی‌ها و در نهایت ترس از دست دادن سرمایه و فرصت‌های کسب سود دیگر پس از شیب ملایمی که بیت‌کوین در روند سقوط ارزش طی کرد.

درس از سقوط
این سقوط مختص بیت‌کوین نبود و سایر ارزهای دیجیتال هم در پی این کاهش قیمت ارزش خود را از دست دادند. به عبارت دیگر این بلایی بود که به جان تمام بازار رمزارزها افتاد و چون بیت‌کوین از بقیه رمزارزها شناخته‌شده‌تر بود با سروصدای بیشتری سقوط کرد و همه از کاهش ارزش آن با خبر شدند. یکی از بهترین سازوکارهایی که در مواجهه با این کاهش ارزش می‌توان به کار بست، اصلاح قیمت است. سرمایه‌گذاران کارکشته بیت‌کوین یا همان تاجران ماهر و کسانی‌که بیت‌کوین را باور دارند می‌توانند با این روش از کاهش ارزش بی‌رویه آن بکاهند. درواقع اصلاح قیمت را می‌توان سازوکاری دانست که در هنگام افزایش قیمت ناگهانی یک کالا، اتفاق می‌افتد. این افزایش قیمت معمولاً ناشی از هایپ‌ها و افزایش قابل‌توجه در میزان خریداری آن کالا رخ می‌دهد.

پس از رسیدن قیمت به یک مرز مشخص، در هنگامی‌که دیگر خریداران میلی به خرید نداشته باشند، قیمت شروع به کاهش خواهد کرد. این کاهش تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که پشتیبانی‌ها دوباره به حد معمول بازگردد. اما اتفاقات بد تا ابد ادامه پیدا نخواهند کرد. در میان تاجرانی با تجربه‌ی وال‌استریتی، مدیران صندوق‌ها و آنالیزورهای‌شان، افرادی هستند که بر اساس الگوهای ویژه، فرمول‌های ریاضی یا اصول پایه سرمایه‌گذاری می‌کنند. تمام آنها بر پایه محاسبه قیمت درست بر اساس فاکتورهای بالا سرمایه‌گذاری خود را انجام می‌دهند تا در زمان مناسب این کار را انجام دهند. چنین عملی که در آن با وجود تقاضای مناسب، قیمت نیز در وضعیت مناسبی قرار دارد را «حمایت» می‌گویند. با رسیدن به چنین قیمتی، کالا شروع به تغییر خواهد کرد و به تبع آن سرمایه‌گذار نیز باید تغییر کند. اینجاست که پای تحلیل‌ها و حدس و گمان‌ها به میان می‌آید. 

هنوز امیدی هست
در طول 9 سال گذشته، بیت‌کوین به استثنای بازار خرسی سال 2018، دست‌خوش چهار اصلاح عمده شده است. در سال‌های 2011، 2013 و 2015، بیت‌کوین به رکورد سقوط‌ قیمت‌هایی در محدوده 82.6 درصد تا 94.3 درصد رسید و ارزش آن به‌طور متوسط 85.3 درصد کاهش یافت. برای آنکه BTC به رکورد افت 85 درصدی تمام تاریخ خود برسد، قیمت آن باید تا 2،950 دلار کاهش یابد. اما، در سطح حمایت 4000 دلار هنوز حمایت قوی وجود دارد. حتی اگر قیمت BTC به 2950 دلار نیز کاهش یابد، افت 85 درصدی در تمام تاریخ آن، تنها میانگین کاهش قیمت ثبت‌شده در چهار اصلاح عمده گذشته خواهد بود. در این رابطه، می‌توان اصلاحات قبلی را به عنوان مرجع در نظر گرفت که سرنخ‌هایی از زمان پایان بازار خرسی موجود ارائه می‌دهند. با این حال، شرایط بازار، زیرساخت‌ها و آگاهی جریان اصلی کاملا متفاوت از سال‌های 2011، 2013 و 2015 است.

گفته می‌شود که کاهش 79 درصدی قیمت BTC از 19500 دلار عمدتا به دلیل عدم وجود نقدینگی در بازارهای بیت‌کوین بوده است. بارت اسمیت، مدیر اجرایی Trading giant Susquehanna  خاطرنشان می‌کند که هیچ‌گونه ابزار سرمایه‌گذاری با دوامی برای یک معامله‌گر خرده‌فروش معمولی وجود ندارد. بدون وجود دانش فنی خاص، هنوز سرمايه‌گذاری در بازار ارزهای رمزنگاری‌شده دشوار است.

در سال 2015، به استثنای برخی از اعلامیه‌های پذیرش تجاری، موسسات مالی، بانک‌ها یا شرکت‌های مهم مدیریت دارایی هیچ نشانه‌‌ای از ادغام ارزهای رمزنگاری شده مهم برای بهبود قابلیت استفاده و دسترسی به این سطح دارایی وجود نداشت. امسال، Fidelity، چهارمین شرکت بزرگ مدیریت دارایی جهان، و ICE، شرکت مادر بورس اوراق بهادار نیویورک، Assets Fidelity Digital و Bakkt را برای کمک به سرمایه‌گذاران خرده‌فروش و سرمایه‌گذاران نهادی در بخش مالی سنتی به منظور سرمایه‌گذاری در ارزهای رمزگذاری شده معرفی کرد. روند قیمت کوتاه‌مدت ارزهای رمزگذاری شده تحولات مثبت 11 ماه گذشته را دقیقا در این بخش نشان نمی‌دهد و به همین علت سرمایه‌گذاران برجسته مانند تیم دراپر میلیاردر، مایک نووگراتز و بارت اسمیت مدیر اجرایی Susquehanna، به روند بلندمدت بیت‌کوین خوش‌بین هستند. 

اسمیت توضیح می‌دهد: «این روند به ایجاد مشکل دومی منجر شده است: بدون وجود سرمایه جدید، نقدینگی بسیار پایین بوده است. و به همین دلیل ما طی تابستان به نوعی شاهد قیمت پایدار 6000 دلار برای دادن یا گرفتن بوده‌ایم. نوسانات در پایان ماه جولای بسیار اندک بود. بنابراین آنچه روی می‌دهد این است که تغییر ناگهانی اختلاف‌برانگیز (فورک) در چنین محیطی، لزوما به ایجاد اعتماد زیاد نمی‌انجامد و وقتی این فروشندگان به محیط وارد می‌شوند، هیچ‌گونه نقدینگی برای جذب وجود ندارد. من امیدوارم با کمک Bakkt، Fidelity و تنظیم مقررات بیشتر، سرمایه کافی برای جذب و اشباع بازار وجود داشته باشد.»

بیت‌کوین در سال ۹۸
طبق گزارش کارشناسی‌ای که در مجله تخصصی بین‌کریپتو آمده، بیت‌کوین در سال ۲۰۱۹ با روند رو به رشد مواجه خواهد شد. با توجه به گزارشی که این مجله در اوایل سال جاری میلادی منتشر کرد، بیت‌کوین با رسیدن به پایین‌ترین قیمت در سال ۲۰۱۸ بسیاری از طرفدارانش را ناامید کرد و جای امیدواری زیادی برای پیش‌بینی‌کنندگان باقی نگذاشت. با افزایش RSI در سال 2018، به نظر می‌رسید نسبتا مشخص بود که بیت‌کوین به روزهای پایانی‌اش نزدیک می‌شود؛ این برخلاف تمام پیش‌بینی‌هایی است که می گفت ارزش این رمزارز دیجیتال تا مرز ۸ هزار دلار هم خواهد رفت.

اما در صورتی‌که خوش‌بینانه به ماجرا نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که به احتمال زیاد بیت‌کوین از ابتدای سال 2019 آرام‌آرام شروع به رشد خواهد کرد و بازار نزدیک به 50 درصدی آن نشان‌دهنده این است که اعتمادها به بیت‌کوین از بین نرفته و همچنان به عنوان یک انتخاب بلندمدت مورد توجه است. با توجه به تحولات جدیدی که احتمالا در سال 2019 اتفاق خواهد افتاد، از جمله ظهور چندین زنجیره جانبی، احتمال می‌رود بازار بیت‌کوین با یک خیزش قابل قبول رو‌به‌رو خواهد بود.