روزنامه سازندگی

جامعه آسیب‌ها

منتشر شده در تاریخ یکشنبه 25 خرداد 1399 ساعت 10:50

کارگران در تنگنا/ گزارش سازندگی از دلایل مرگ عمران محمدی‌روشن

کارگر چاه نفت هویزه پس از آنکه مساعده دریافت نکرد خود را حلق‌ آویز کرد، کارفرما خود را مقصر نمی‌داند و کارگران این شرکت از شرایط غیرقانونی قراردادهای خود می‌گویند

معصومه رضایی: عمران محمدی روشن، کارگری است که کنار چاه نفت خود را به دار کشید چون نتوانست از کارفرما 500 هزار تومان مساعده بگیرد تا مایحتاج زندگی خانواده را تامین کند. کارگر شاغل در میدان نفتی یادآوران در شهرستان هویزه پیش از خودکشی با موسسه پیمانکار تماس می‌گیرد و می‌گوید: «دیگر چیزی ندارم که به زن و بچه‌ام بدهم و از تامین نان شب عاجزم.» او بر داری است که خود از لوله‌های اطراف چاه نفت آویزان کرده است. چند مرد کنار دار ایستاده‌اند و گریه می‌کنند و این آخرین تصویر از مردی است که برای 500 هزار تومان مرد. 

یکی از کارگران شرکت نفت هویزه که برای شرکت نظم‌آفرینان ایمان کار می‌کند، به سازندگی می‌گوید: «امسال فقط یک حقوق برای کارگران واریز شد و حقوق اردیبهشت هنوز واریز نشده است.» 

 

مرگ برای 500 هزار تومان 

تصویر محمدی روشن، معلق بر داری که خود بر لوله‌های چاه نفت اف 19 آویزان کرده، نشان می‌دهد که او نمی‌تواند بیش از 35 سال سن داشته باشد. مردی که در جوانی زندگی بدون پول را تمام شده می‌داند و طناب دار خود را بر جایی بنا می‌کند که قرار بود برای خود و خانواده‌اش هم آب باشد و هم نان بر سر سفره.    

یکی از کارگران شرکت نظم‌آفرینان ایمان و همکار عمران درباره پیمانکار فعلی و مشکلاتی که کارگران این شرکت دارند به سازندگی می‌گوید: «از 5 سال گذشته و با آمدن پیمانکار جدید حقوق کارگرها کم‏ شده امسال اما قراردادی جدید از طرف پیمانکار به ما داده شد. بعد از مدتی معلوم شد که قرارداد غیرقانونی است و گفتند کارگرها آن را امضاء نکنند، تا اواسط اردیبهشت قرارداد را امضاء نکردیم اما اوایل خرداد مجبور به امضای قرارداد شدیم.» 

او درباره اقداماتی که کارگران این شرکت تاکنون برای رسیدن به حقوق خود انجام داده‌اند و به نتیجه نرسیده، می‌گوید: «بارها از شرکت به فرمانداری هویزه و اداره کار شکایت کرده‌ایم اما تاکنون نتیجه‌ای نداشته است.» 

کارگری که نمی‌خواهد نامی از او آورده شود اما درباره عمران می‌گوید: «او به دلیل فشار اقتصادی و نداشتن پول برای خرید مایحتاج زندگی درخواست ۵۰۰ هزار تومان مساعده کرده بود اما شرکت درخواست او را برآورده نکرد و عمران هیچ پولی دریافت نکرده و همین باعث خودکشی او شد.»

 

عمران حقوقش را گرفته 

مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت که شرکت نظم‌آفرینان ایمان از پیمانکاران آن است نظر دیگری درباره حقوق پرداخت نشده عمران دارد و در گفت‌و‌گویی تلویزیونی گفته است: «عمران محمدی‏روشن از نیروهای پیمانکاران فرعی و دسته چندم شرکت محسوب می‌شد. بر اساس اطلاعاتی که از پیمانکار دریافت کردیم مشخص شد که محمدی روشن تا پایان سال 98 بر اساس قرارداد همه حقوق و مزایای خود را دریافت کرده است. او به دلایلی که برای من معلوم نشده حدود یک ماه و نیم ابتدایی سال را سر کار حاضر نشد و در اردیبهشت که دوباره مراجعه کرده‌اند به دلیل مسائل انسان‏دوستانه او را دوباره پذیرفته‌اند و به نظر می‌رسد که او فعالیت تازه خود را 1 ماه و نیم بوده که شروع کرده؛ به همین دلیل به نظر می‌رسد که دیرکردی در پرداخت حقوق او اتفاق نیفتاده است و این موضوع از اساس با اطلاعاتی که پیمانکار داده رد می‌شود و در نتیجه قصور در تعهدات پیمانکار مطرح نیست و تاخیری هم در پرداخت حقوق انجام نشده و در همین روزها قرار بوده که حقوق‌ها پرداخت شوند.» 

اما مدیرعامل شرکت نظم‌آفرینان ایمان، درباره دلایل حضور نیافتن عمران در یک و نیم ماه ابتدایی سال گفته است: «فروردین امسال خانواده فردی که خودکشی کرده بود با حضور در شرکت اعلام کردند که وی قصد ترک کردن اعتیاد دارد. ما هم به خانواده مرحوم و خودش گفتیم که بعد از ترک می‌تواند به کار برگردد که بعد از یک ماه با حضور در محل کار و انجام آزمایش اعتیاد در مرکز تخصصی طب کار نوین صنعت، جواب آن ‏منفی و به کار بازگشت. بنابراین فردی که خودکشی کرده، اردیبهشت به کار بازگشت و تنها یک ماه حقوق دریافت نکرده بود.» 

ارسلان غمگین، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان خوزستان در این مورد به ایرنا گفته: «محمدی روشن در شرکت حفاظتی و مراقبتی نظم‌آفرینان ایمان در میدان نفتی یادآوران (غرب خوزستان) مشغول کار بوده و بررسی و تحقیقات اداره بازرسی و روابط کار اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی خوزستان نشان می‏دهد که این شرکت تنها حقوق اردیبهشت ۹۹ را پرداخت نکرده که آن هم قرار بوده در هفته آینده پرداخت شود. این کارگر از اول فروردین ۹۹ تا ۱۱ اردیبهشت سر کار خود حاضر نبوده و طلب حقوق نامبرده حدود ۲۰روز بوده که این مساله نشان می‏دهد دریافت نکردن حقوق معوقه نمی‏تواند دلیل اصلی و تامه خودکشی وی باشد. بنابراین در حوزه کاری این اداره کل، شرکتی که کارگر متوفی در آن مشغول کار بوده، مرتکب تخلفی در حوزه پرداخت حقوق کارگران نشده است. محمدی روشن در مدت چهار سال فعالیت خود در شرکت پیمانکاری، همه حقوق و مزایای خود را دریافت کرده و مطالبه‏ای از شرکت نداشته است. گزارش کامل تحقیقات و بررسی میدانی اداره بازرسی و روابط کار در مدت ۲ روز انجام شده و به وزارت‌خانه متبوع نیز ارسال شده است. پلیس آگاهی و دستگاه قضایی نیز در حال بررسی دلیل خودکشی محمدی روشن هستند ولی از دیدگاه ما دریافت نکردن حقوق معوقه نمی‏تواند دلیل محکمی برای خودکشی باشد.» 

 

قرارداد غیرقانونی و پیمانکار ورشکسته

تعدادی از کارگران این شرکت، در گفت‌وگو با سازندگی از وضعیت نامناسب قراردادهای خود و همچنین اوضاع نابه‏سامان پیمانکار خبر می‌دهند. یکی از این کارگران می‌گوید: «قراردادهای ما را در سال جدید 6 ماهه کرده‌اند و یک بند هم اضافه کردند که در صورت نظر کارفرما از کار اخراج می‌شویم.» 

حجازی، مدیرعامل شرکت نظم‌آفرینان ایمان هم به اوضاع نامناسب این شرکت اشاره کرده است. او اگرچه شرکت را در مرگ عمران مقصر ندانسته، گفته: «تعدادی از کارگران در روزهای گذشته مشغول به تنش و جوسازی بوده‌اند اما با وجود اینکه از اسفند سال گذشته از شرکت سینوپیک پولی دریافت نکردیم، ولی حقوق کارگران را تا پایان فروردین پرداخت کرده‌ایم. در مورد فردی که خودکشی کرده است، هیچ درخواست مساعده کتبی از ما نکرده بود در صورتی که به خیلی از پرسنلی که درخواست کتبی کرده بودند، مساعده پرداخت شده است. شرکت با قرض و فروختن وسایل، حقوق کارگران را در چند ماه اخیر پرداخت می‌کرد که با این حال عیدی و سنوات ۴۰۰ پرسنل، کامل پرداخت شد.» 

درباره قرارداد این شرکت که مورد تایید بیش از نیمی از کارگران نبوده و آن را امضا نکرده و برای تغییر آن اعتراض‌ها و تجمعاتی را انجام داده‌اند، جلالی سرپرست اداره کار شهرستان هویزه گفته: «تعدادی از کارگران این قرارداد را امضاء نکردند و طبق بررسی صفحه‌ای اداره کار مشخص شد بندهای این قرارداد اشکال داشته و هیچ اعتبار اجرایی و قانونی ندارد. جلسه‌ای با حضور فرماندار و کارفرما تشکیل و مشخص شد که قرارداد اشکالاتی را دارد و خود پیمانکار نیز با استعلامی که از اداره کل کار گرفته بود، قرارداد مذکور را مورد تایید قرار ندادند بنابراین حتی اگر کارگران هم آن را امضا کرده باشند از درجه اعتبار ساقط است.» 

این پیمانکار نزدیک به ۲۵۰ نیرو دارد که بر اساس گفته‌های جلالی حدود ۱۸۰ نفر از پرسنل، این قرارداد را امضا کردند و عمران محمدی روشن هم از جمله کارگرانی است که قرارداد را امضا کرده است. 

اگر چه پیمانکار تقصیر مرگ عمران را گردن نمی‌گیرد اما این شرکت به دلیل شرایط ناعادلانه‌ای که برای  قرارداد کارگران در نظر گرفته در روزهای گذشته شاهد اعتراض بیش از 50 نفر از کارگران خود نسبت به شرایط بوده است. 

یکی از کارگران معترض در همین مورد به سازندگی می‌گوید: «چند سال است که در میدان نفتی یادآوران کار می‌کنم اما در چند ماه گذشته پیمانکار مؤسسه نظم‌آفرینان قرارداد جدیدی ارائه کرد که به دلیل وجود بند‌های غیرعادلانه که اکثراً به ضرر کارگر و به نفع پیمانکار تمام می‌شد و با کوچکترین بهانه‌ای، پیمانکار اجازه داشت ما را از کار اخراج کند وخیلی از مزایا مانند بدی آب و هوا را از ما گرفت، از امضای آن امتناع کردیم ولی فشارها روز به روز بر ما بیشتر شد و به هر جایی هم شکایت کردیم کسی از ما حمایت نکرد و حتی در جلسه‌ای که در فرمانداری هویزه با حضور معاون فرماندار و رئیس اداره کار هویزه برگزار شد نتیجه‌ای که حقوق کارگران این مؤسسه را تضمین کند، به دست نیامد تا اینکه مجبور شدیم آن قرارداد را امضا کنیم.» 

 

‬بیانیه‭ ‬خانه‭ ‬کارگر‭ ‬خوزستان‭ ‬و‭ ‬دستور‭ ‬وزیر

خانه کارگر استان خوزستان در بیانیه‌ای نسبت به مرگ عمران واکنش نشان داد. در این بیانیه آمده است: «با نهایت تأسف و تأثر باخبر شدیم که یکی از کارگران شرکت نفتی نظم‌آفرینان ایمان‌دشت آزادگان، به دلیل مشکلات اقتصادی و معوقه مزدی اقدام به حلق‏آویز نمودن خود در محل کار نمود. خانه کارگر استان خوزستان ضمن ابراز همدردی و عرض تسلیت به خانواده آن مرحوم، هرگونه اقدامی که باعث برهم زدن امنیت اقتصادی، روانی و خانوادگی کارگران شود را محکوم می‏نماید.

همچنین از متولیان امر، ازجمله اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین دستگاه قضایی استان خوزستان می‏خواهیم که سریعاً ابعاد پنهان این حادثه‏ی تلخ و غم‏انگیز را روشن نموده و با مسببین آن برخورد قانونی نمایند.

زندگی، شیرین‏تر از آن است که با یک تلنگر، شخصی بخواهد به این نعمت خدادادی پایان بدهد، مگر اینکه فشارها به حدی برسد که از توان و تحمل قشر آسیب‏پذیر جامعه کارگری خارج باشد. ازاین‏رو لازم و ضروری است که تمامی نهادهای ذی‏ربط و همچنین کارفرمایان که امور خود را به بخش خصوصی و پیمانکاران واگذار می‏نمایند، موظف هستند پاسخگوی این اتفاق ناگوار باشند و از پیمانکارانی استفاده نمایند که پرداخت حداقل ۶ ماه حقوق و مطالبات کارگران را داشته باشند و به قانون کار جمهوری اسلامی ایران، پایبند باشند. نظارت مستقیم و نحوه برخورد پیمانکاران با کارگران، مستقیماً بر عهده دستگاه نظارت (کارفرما) می‏باشد، و نباید نسبت به مشکلات کارگران بی‏تفاوت باشند. خانه کارگر استان خوزستان بر اساس وظیفه‏ی ذاتی خود، پیگیری مطالبات به‏حق و قانونی جامعه کارگری علی‌الخصوص این عزیز از دست رفته خواهد بود تا انشاالله مِن‏بعد شاهد اتفاقات تلخ دیگری از این قبیل نباشیم.» 

بیژن زنگنه، وزیر نفت هم روز پنجشنبه 22 خرداد خواسته تا علت واقعی خودکشی عمران محمدی روشن با بررسی‌های میدانی مشخص شود.