روزنامه سازندگی

جامعه شهری

منتشر شده در تاریخ دوشنبه 18 آذر 1398 ساعت 9:33

بی‌‏پولی شهری چطور درمان می‏‌شود؟ / گزارش خبرنگار سازندگی از نخستین نمایشگاه فرصت‏‌های سرمایه‏‌گذاری و اقتصاد شهری در مشهد

به نام فرصت‏های سرمایه‏گذاری نمایشگاه‏های متعددی در کشور برگزار شده، اما این نمایشگاه از فرصت‏های سرمایه‏گذاری یک گام فراتر رفته و اقتصاد شهری را هدف قرار داده است. طبیعی است که در اقتصاد شهری، تامین مالی هم در کنار فرصت‏های سرمایه‏گذاری مطرح می‏شود.

مریم لطفی: چند روزی می‏شود که در مشهد اتفاق مهمی در حوزه‏ی سرمایه‏گذاری و اقتصاد شهری رقم خورده است. برپایی نمایشگاه فرصت‏های سرمایه‏گذاری و اقتصاد شهری که با همت شهرداری مشهد برای نخستین بار برپا شده و بسیاری از سرمایه‏گذاران خصوصی در کنار شهرداری مشهد، آستان قدس، اداره‏ی اوقاف و ستاد اجرایی فرمان امام دور هم جمع شده‏اند. سرمایه‏گذاری بخشی از این رویداد است و اقتصاد شهری بخشی دیگر. عاملی که می‏تواند به توسعه‏ی چندجانبه‏ی این شهر کمک کند. به ویژه اینکه مشهد ید طولایی در حاشیه‌نشینی دارد؛ درواقع‏ بزرگترین حاشیه‏نشین کشور در میان کلان‏شهرهاست. جالب اینکه برخی از سرمایه‏گذاران قدیمی و پیشکسوت مشهدی، تمام هم و غمشان، ساخت مسکن در مناطق حاشیه‏ای و رونق زندگی در آنجاست؛ چیزی که تاکنون کمتر از آن شنیده‎ایم. 

 

در توسعه نگاه تک‏بعدی نداریم

«به نام فرصت‏های سرمایه‏گذاری نمایشگاه‏های متعددی در کشور برگزار شده، اما این نمایشگاه از فرصت‏های سرمایه‏گذاری یک گام فراتر رفته و اقتصاد شهری را هدف قرار داده است. طبیعی است که در اقتصاد شهری، تامین مالی هم در کنار فرصت‏های سرمایه‏گذاری مطرح می‏شود». 

اینها را اژدر اژدری، معاون اقتصادی شهرداری مشهد به «سازندگی» می‏گوید. او معتقد است: «این نمایشگاه سه بخش مشخص دارد: معاونت اقتصادی شهرداری مشهد و سرمایه‏گذارانی که پروژه‏های مشارکتی ساختمانی و غیرساختمانی با شهرداری داشتند. همچنین سایر معاونت‏های شهرداری مشهد مانند معاونت اجتماعی، معاونت عمران، حمل و نقل و ترافیک، معاونت خدمات شهری و معاونت برنامه‎‏ریزی. بخش دیگر نمایشگاه حضور شرکای خصوصی شهرداری است. درواقع از سازمان‏ها و نهادهایی که با ما همکاری داشتند، اما این همکاری لزوما به معنای تعریف پروژه‏ی اقتصادی نبود هم دعوت کرده‏ایم. مانند استانداری، فرمانداری، آستان قدس، ستاد اجرایی و اداره‏ی اوقاف. این سه مورد آخر به عنوان نهادهایی که در مشهد زمین دارند و پروژه‏های بزرگی را در شهر اجرا کرده‏اند می‏شناسیم. چون نمایشگاه به اقتصاد شهری هم معطوف است و از این سه نهاد که به رونق اقتصاد شهری کمک می‏کنند دعوت به همکاری کرده‏ایم. در کنار اینها بانک‏های شهر، گردشگری و تجارت، شرکت تامین سرمایه‏ی امین و شرکت لیزینگ اقتصاد نوین به عنوان نهادهای تامین مالی اقتصاد شهری مشهد هم در نمایشگاه غرفه دارند». او تاکید می‏کند سال اول نمایشگاه به نمایش دستاوردها اختصاص دارد: «اما در کنار آن ما تفاهم‏نامه‏هایی را هم امضا خواهیم کرد، تفاهم‏نامه‏هایی که به زودی به قرارداد مشخص منجر می‏شوند. همچنین تعدادی از قراردادها هم اینجا ابلاغ می‏شود».

اژدری همچنین در رابطه با زیرساخت‏های لازم برای ترغیب سرمایه‏گذاران در مشهد می‏گوید: «چند نوع زیرساخت داریم، زیرساخت‏های فنی و زیرساخت‏های توسعه‏ای. فکر می‏کنم بزرگترین ویژگی شهر مشهد در مقایسه با سایر شهرها، زیرساخت حقوقی آن است. همه‏ی قراردادهای مشارکتی ما به تصویب شورا و تایید فرمانداری می‏رسد. یعنی از جنس قانون است. این محیط حقوقی خوبی را برای سرمایه‏گذاری فراهم کرده است. همچنین جنبه‏ی خوب دیگر مشهد این است که ظرفیت اقتصادی این شهر تنها به ساکنین متکی نیست، بلکه زائران هم کمک می‏کنند که بخش تقاضای مشهد همیشه پررونق باشد. مشهد شهری است که با دو تقویم شمسی و قمری رویدادهای گردشگری و زیارتی آن شکل می‏گیرد. این به معنی این است جریان نقدینگی خوبی در مشهد برقرار است».

او به موضوع حاشیه‌نشینی در مشهد هم اشاره می‏کند: «ما سازمان بازآفرینی را داریم که ذیل معاونت اقتصادی است. این سازمان 66 محله را هدف قرار داده و در تعدادی از محلات دفاتر تسهیلگری راه‏اندازی شده است. هدف ما رونق اقتصادی در این محلات است. حاشیه‏نشینی را نمی‏توان به صورت کامل حل کرد، اما داریم کمک می‏کنیم تا مشهد شهری جذاب باشد، هم برای مجاورین و هم برای زائران».

 

اقتصاد شهری عاملی در کاهش آسیب‏های اجتماعی

این نمایشگاه به مدت پنج روز در مشهد برپا بود و دیشب به اختتامیه رسید. پنل‏های تخصصی مختلفی در آن برگزار شد و تفاهم‏نامه‏های مختلفی امضا شد. مانند تامین مالی بهسازی و بازسازی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی و احداث و تکمیل خطوط ٢ و ٣ قطار شهری مشهد به ارزش ٢٠ هزار میلیارد ریال بین معاونت اقتصادی شهرداری مشهد و شرکت تامین سرمایه امین که در سومین روز از برپایی نمایشگاه رقم خورد. همچنین علاوه بر بازدید بسیاری از مسئولان شهری و کشوری، ۲۷ سفیر و سرکنسول جدید ایران در کشورهای مختلف هم از آن بازدید کردند و آن را رویدادی متفاوت در حوزه‏ی اقتصاد شهری خواندند. شهناز رمارم، عضو هیات رئیسه شورای اسلامی شهر مشهد این نمایشگاه را از سایر نمایشگاه‏هایی که تاکنون در مشهد و حتی در کل کشور برگزار شده، موفق‏تر می‏داند.

او در رابطه با دلایل این مسئله به «سازندگی» می‏گوید: «دلیل این اتفاق حضور برندهای مختلف از سراسر کشور و استقبالی است که شاهد آن هستید». او در رابطه با استقبال بخش خصوصی در این نمایشگاه می‏گوید: «بنای شورای پنجم حمایت از سرمایه‏گذاری و رونق اقتصاد شهری است، از تیرماه تاکنون، ما 21 مصوبه در حوزه‏ی اقتصادی داشتیم. سرمایه‏گذار این حمایت‏ها را در عمل و در قانون می‏بیند، همین‏ها برای او مشوقی است. نکته‏ی دیگر اینکه در مشهد به برکت تعاملی که میان شورا، شهرداری، آستان قدس، استانداری، فرمانداری و نهادهای اقتصادی این شهر وجود دارد، همه یک دل شده‏اند و در جهت جذب و تامین امنیت سرمایه‏گذاری و ارائه‏ی بسته‏های مشوق سرمایه‏گذاری با یکدیگر می‏کوشند. این خود عاملی است تا سرمایه‏گذاران به شهر مشهد جذب شوند».

رمارم به دستاورد این نمایشگاه هم اشاره می‏کند: «امیدواریم 30، 40 هزار میلیارد تومان تفاهم‏نامه امضا کرده و بتوانیم سرمایه جذب کنیم». او در رابطه با کمکی که رونق اقتصاد شهری در رفع آسیب‏های اجتماعی در مشهد خواهد کرد، می‏گوید: «مشهد 30 میلیون زائر دارد و به دلیل جاذبه‏های دیگر، بسیاری از کسانی که دچار آسیب‏های مختلف می‏شوند، به این شهر پناه می‏آورند. بنابراین کسانی که در مشهد آسیب‏دیده‎ی اجتماعی هستند الزاما از قبل در مشهد ساکن نبودند. با این حال بارونق اقتصاد شهری حتما گام‏های جدی و مثبتی در جهت رفع این معضلات برداشته خواهد شد».

 

توسعه در منطقه 12

غرفه‏های مختلفی در نمایشگاه برپا بود. شرکت‏های سرمایه‏گذاری سرشناسی که هر کدام حرفی برای گفتن داشتند. فرهاد باقرزاده، مدیر گروه سرمایه‏گذاری آرین که از سال 92 در منطقه‏ی 12 مشهد مشغول فعالیت است، یکی از غرفه‏داران نخستین نمایشگاه فرصت‏های سرمایه‏گذاری و اقتصاد شهری در مشهد بود، به «سازندگی» می‏گوید: «ساخت و سازهای ما در حوزه‏ی مسکن است و رسالت ما ساخت مسکن باکیفیت است. معتقدیم سرمایه‏گذاری دراز مدت است که طرف مقابل را که مردم و شریک سرمایه‏گذاری ما هستند، راضی می‏کند و درواقع این برای ما بازی برد برد است».

او در رابطه با اینکه چرا منطقه‏ی 12 را برای فعالیت انتخاب کرده‏اند، می‏گوید: «جهت توسعه‏ی مشهد به صورت سنتی همیشه از سمت شرق به غرب بوده و غربی‏ترین و مستعدترین منطقه‏ی مشهد اکنون، منطقه‏ی 12 است. اتفاق خوبی که برای منطقه‏ی 12 افتاده، این است که به لحاظ شبکه‏ی معابر و سلسله‌مراتب معابر، خدماتی که در پلان شهری دیده شده بسیار پاسخگو خواهد بود. این منطقه به‏لحاظ سرمایه‏گذاری مستعد است».

او تاکید می‏کند: «منطقه‏ی 12 به لحاظ سوق‏الجیشی در گوشه‏ی شهر قرار دارد، به همین دلیل نیاز است ذهنیت مردم به این منطقه که اتفاقا زیرساخت‏های خوبی هم دارد شفاف‏تر شود، این نمایشگاه به ما کمک می‏کند تا در یک فضای عمومی کارمان را به افراد مختلف ارائه دهیم».

 

عشقم رونق زندگی حاشیه‌‌‏نشین‌‏هاست

حسین علیزاده، مدیر شرکت بتن‏سازی تربت است. شرکتی با سابقه‏ی بیش از 30 سال که در نمایشگاه هم غرفه‏ی پر رفت و آمدی دارد. بتن‏سازی تربت ابتدا شرکتی تولیدی بوده اما در 20 سال اخیر انبوه‏سازی را هم شروع کرده‏ است. کارشان برخلاف معمول بیشر در حاشیه‏ی شهر است و تاکنون بیش از شش هزار واحد مسکونی در حاشیه‏ی شهر ساخته‏اند. خانه‏هایی که در عین سادگی از کیفیت خوبی هم بهره‏مندند. علیزاده درمورد چند و چون کارشان به «سازندگی» می‏گوید: «اولین پروژه‏ی ما در حاشیه، پروژه گلشهر بود با 500 واحد مسکونی، همچنین در بولوار توس، بین توس 51 و 53، هزار و 112 واحد در قالب 16 برج 12 طبقه ساختیم‏، ابتدای بولوار رسالت هم 81 هزار و 150 واحد کار کردیم. این سه پروژه به مردم تحویل داده شده و پروژه‏ای هم در دست داریم و امیدوارم سه ساله با کلیه‏ی خدمات جانبی از جمله مرکز آموزشی، مرکز خدماتی-بهداشتی، مرکز مذهبی، مرکز تجاری و ورزشی به مردم تحویل دهیم».او در رابطه با کار در مناطق حاشیه‏نشین می‏گوید: «از سال 59 به عنوان ناظر وارد بنیاد مسکن شدم و از همان موقع عشق و علاقه‏ام این بود که برای محرومان خانه بسازم. ‏مسکن بزرگترین دغدغه‏ی هر خانواده است. آرزوی من این است تا وقتی که نفس دارم برای محرومان سرپناه مطمئن و مناسب بسازم. دوسال پیش استاندار آمد سر پروژه‏ی ما و گفت خیلی با کیفیت ساخته‏ای! مردم می‏آیند در حاشیه‏ی شهر خانه بخرند؟ گفتم مگر گلابی برای بچه یتیم حیف است؟! معتقدم خانه‏ای که می‏سازم باید 100 سال عمر کند». او همچنین می‏گوید: «هرجا که مجموعه‏ی مسکونی ساخته می‏شود، باید دید که نیازهای اجتماعی مردم آن منطقه چیست؟ به عقیده‏ی من اولین نیاز واحد فرهنگی و مذهبی ست. بعد از خانه در محلاتی که کار می‏کنم، مسجد و کتابخانه می‏سازم و بعد مدرسه. بعد هم مراکز درمانی و البته مراکز تجاری. معتقدم در مشهد انبوه‏سازان زیادی داریم، همانطور که در مناطق حاشیه‏ای زمین زیاد داریم. اگر دولت و نهادهای مسئول همکاری کنند، حتما به رونق زندگی در مناطق حاشیه‏ای منجر خواهد شد. 200 هزار واحد مسکونی در حاشیه‏ی شهر داریم و یک میلیون حاشیه‏نشین. من توانسته‏ام در پنج سال، پنج هزار واحد بسازم، اما باید ده نفر می‏آوردیم که 50 هزار واحد ساخته شود. سود حاشیه کمتر است و زحمتش بیشتر، البته عشقی هم می‏خواهد که آدم را به این عرصه بکشاند. من این کار را وظیفه‏ی خودم می‏دانم».