روزنامه سازندگی

جامعه آسیب‌ها

منتشر شده در تاریخ پنجشنبه 14 آذر 1398 ساعت 2:27

توجه به معلولان، شاخص کیفیت جامعه

مجید فراهانی، عضو شورای اسلامی شهر تهران

در سال‌های اخیر طراحی فضاهای قابل دسترس برای همگان که ذیل گفتمان حقوق شهری و حق شهروندی رده‌بندی می‏شود، از مهم‌ترین دغدغه‏های مدیران شهری بوده است. به‌رغم سیاست‏های تدوین شده و کوشش‏های انجام گرفته برای دسترسی و زیست‌پذیر کردن فضای شهری، تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی است. در این بین توجه به حقوق گروهی از شهروندان که دچار نقص‏ها، محرومیت‏ها و مشکلات خاصی هستند که به حمایت مضاعف نیاز دارند، از بدیهیات انسانی و قانونی است که مسئولین شهری بنا بر جایگاه حقوقی و شأن نمایندگی از سوی مردم موظف به پیگیری آن هستند.

اهمیت و اعتبار این موضوع تا جایی است که امروزه در جهان کیفیت جامعه را با چگونگی رفتار آن با آسیب‌پذیر‌ترین شهروندان اندازه‌گیری می‏کنند. بدیهی است که امکانات حرکتی و سهولت در تردد و رفت و آمد در درون فضاهای سخت و زمخت شهری ارتباط مستقیمی با ارتباط و تعامل انسانی و آرامش و امنیت روحی و روانی در فضای شهری دارد و بی‏توجهی و اهمال نسبت به آن مضاعف‌کننده مشکلات معلولین خواهد بود که بدون تردید ناقض حقوق شهروندی است. حق دسترسی به فضاهای شهری و تسهیل تردد در آن، از جمله حقوقی است که شهروند بر شهر و جامعه و بر مدیران دارد.

حال آنکه قشری از شهروندان مانند جانبازان و معلولین جسمی و حرکتی ضمن برخورداری از این حق مشروع و قانونی، برخلاف سایر شهروندان، در نبود «تسهیل» و «دسترسی» به‌عنوان دو ویژگی فضای مطلوب شهری و به دلیل نامناسب بودن فضای شهری و با توجه به محدودیت‏های جسمی و حرکتی خود، با دشواری‌های بیشتری روبه‌رو می‏شوند.

این در حالی است که معلولان خواستار تمایز با دیگر افراد جامعه نیستند و مهم‌ترین مطالبه و خواسته این شهروندان در حوزه شهری، تسهیل تردد آسان در سطح شهر است تا بتوانند با دیگر افراد جامعه ارتباط برقرار کنند، به تحصیل بپردازند، اشتغال داشته باشند و به یک معنا به زندگی عادی خود ادامه بدهند.

کرامت و آسایش معلولین برای تداوم زندگی شهری باکیفیت، مهم‌ترین اقدامی است که این روزها باید بدان توجه شود و برای تحقق حداکثری آن، برنامه‏ها و سیاست‏های علمی و تسهیل‌گرایانه را در دستور کار مجموعه مدیریت شهری قرار دهد. 

بخشی از مشکلات این شهروندان، نامناسب بودن مسیر پیاده‌روها، فضای ترمینال‏ها، وضعیت حمل‌ونقل درون‌شهری، ورودی بانک‏ها، فقدان سرویس‏های بهداشتی مخصوص معلولین، پارکینگ خودرو مختص معلولین و آسانسورها است که نه تنها ناقض حق شهری و حقوق شهروندی است، بلکه معیار و شاخصی برای ارزیابی‏های منفی از توانایی و اراده مدیران برای دست‌یابی به استاندارد‏های جهانی و مطلوب اداره شهر‏ها محسوب می‏شود.

برای رفع این مشکلات، از ابتدای شکل‌گیری شورای پنجم شهر تهران، در بودجه سالیانه، ردیفی برای تسطیح و مناسب‏سازی معابر و فضای عمومی شهر برای سهولت تردد معلولین در نظر گرفته شده است و با توجه به افزایش قیمت بنزین که این روزها زندگی مردم و اقتصاد خانواده‏ها را با چالش‏هایی مواجه کرده است، پیگیری‏ها و تلاش‏هایی در جهت کاهش مشکلات و نیز تامین نقدینگی مورد نیاز سرویس‏های مدارس کودکان استثنایی برای خدمت‌رسانی مطلوب، منظم و بدون وقفه صورت گرفته است.

معتقدم باید لزوم اهتمام و توجه شهرداری تهران در خصوص تسهیل و تسریع خدمت‌رسانی به معلولان و کم‌توانان جسمی و حرکتی از مهم‌ترین برنامه‏ها و سیاست‏های مدیران شهری و نمایندگان مردم در شورای شهر تهران باشد.