روزنامه سازندگی

آی‌تی اینترنت

منتشر شده در تاریخ یکشنبه 3 آذر 1398 ساعت 9:54

ایران، آن‌لاین شد

عصر دیروز بالاخره پس از ۷ روز قطعی اینترنت، به صورت تدریجی، اینترنت مشترکان خانگی و همراه وصل شد

مریم لطفی: اینترنت ایران بالاخره وصل شد؛ این خبر دیروز پیش از ظهر از قول منابع آگاهی در وزارت ارتباط و فناوری اطلاعات با این جمله دقیقتر دست به دست می‌شد؛ «تا ساعتی دیگر اینترنت خانگی و همراه برای بیشتر شهرهای ایران وصل می‌شود.» و البته وصل شدن اینترنت خانگی و همراه به مرور تا غروب دیروز به ۷۰ درصد افزایش یافت؛ پایان ۱۶۰ ساعت قطعی از دنیا.

«شورای امنیت کشور به ریاست وزیر کشور دسترسی دوباره به اینترنت را برای برخی مناطق صادر کرده است». این خبری بود که پنجشنبه عصر؛ در آخرین روز آبان ماه 98 در خبرگزاری‌ها منتشر شد. خبری که خیلی‌ها چشم به راه آن بودند. البته در ادامه‌ی خبر آمده بود که منظور از وصل شدن اینترنت، خطوط ثابت یا همان ADSL است که در استان‌های هرمزگان، کرمانشاه، اراک، مشهد، قم، تبریز، همدان، بوشهر و بخش‌هایی از تهران برطرف شده است. اما همچنان از راه‌اندازی اینترنت تلفن‌های همراه خبری نبود. 

البته همان روز خبر دیگری هم منتشر شد؛ اینکه حوالی ظهر پنجشنبه، اینترنت بعضی از دانشگاه‌های بزرگ کشور هم به راه افتاده است؛ هشت دانشگاه در تهران؛ دانشگاه آزاد، دانشگاه‌ علم و صنعت، دانشگاه تهران، دانشگاه امیرکبیر، دانشگاه تربیت مدرس، خواجه نصیر، شهید بهشتی و دانشگاه علامه طباطبایی. البته ماجرای وصل شدن اینترنت جهانی تنها به دانشگاه‌های تهران محدود نبود و رئیس دانشگاه اصفهان هم اعلام کرد که این دانشگاه هم به اینترنت دسترسی دارد. علاوه بر آن مشخص شد که دسترسی به اینترنت در دانشگاه اراک هم فراهم شده است. همان موقع، خبرگزاری مهر به نقل از علیرضا عبدالله نژاد، مدیر روابط عمومی وزارت علوم نوشت: «با مکاتبه‌ای که وزیر علوم داشت، اینترنت در اکثر دانشگاه‌های کشور برقرار شد. البته ممکن است برخی دانشگاه‌های کشور همچنان با اختلالاتی در اینترنت مواجه باشند که اعلام شده به زودی این اختلالات که شامل کندی سرعت نیز می‌شود برطرف شود».

اما این تمام ماجرا نبود، حدود ساعت دو نیمه شب همان روز، اینترنت جهانی برای مشترکان حقوقی در تهران هم به راه افتاد؛ ادارات، موسسات آموزشی، شرکت‌ها و.... گره‌ از کار ادارات باز شد اما هنوز مشترکان حقیقی از اینترنت همراه بی‌نصیب بودند. فردای آن، یعنی جمعه اول آذر، اینترنت خانگی در 10 استان به راه افتاد؛ در نهایت مردم استان‌های ایلام، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، یزد، همدان، اردبیل، سمنان، زنجان، گلستان و چهارمحال و بختیاری به اینترنت جهانی وصل شدند. همزمان زمزمه‌هایی از اتصال اینترنت خانگی سایر استان‌ها تا شب شنبه به گوش می‌رسید، ضمن اینکه منابع خبری اعلام کردند که پس از آن، نوبت اتصال اینترنت همراه است. 

پیگیری از روند وصل شدن اینترنت، حرف ثابت تمام گپ و گفت‌های این چند روز بود و در نهایت ساعت از سه ظهر دیروز گذشته بود که اعلام شد: «احتمالا صبح روز یکشنبه اینترنت همراه نیز به راه خواهد افتاد». البته این درحالی بود که خبرگزاری ایسنا خبر نه چندان خوشی هم برای مردم چند استان داشت؛ اینکه فعلا چشم به راه نباشند چون طبق اخبار واصله، «فعلا اینترنت در استان‌های فارس، کرمانشاه، کردستان، البرز و خوزستان وصل نخواهد شد». همان استان‌هایی که در این چند روز بیشترین اخبار اعتراضات و تلفات از آنها به گوش می‌رسید.

در عین حال از ساعت 15:15 دیروز، برخی از کاربران از اتصال اینترنت همراه در برخی از مناطق پایتخت به «سازندگی» خبر دادند؛ اتصال اینترنت همراه که از شرق پایتخت آغاز شد و به تدریج در راه سایر مناطق بود.

ماجرای جداافتادگی شبکه داخلی اینترنت ایران از اینترنت جهانی از بعدازظهر همان روز برفی در تهران آغاز شد؛ از 25 آبان که تا بیش از ۱۶۰ ساعت بعد ادامه داشت. از همان روزی که تهران و چند استان دیگر سفیدپوش شدند و همزمان مردم در شوک و بهت گرانی بنزین فرو رفتند. «اعتراضات بنزینی» اصطلاحی است که بعد از شلوغی‌های سال 96، دوباره بر سر زبان‌ها افتاد و مردم در شهرهای مختلف صدای اعتراضشان را به گوش مسئولان رساندند. اولش با خاموشی اتومبیل‌ها در خیابان و بعد هم اعتراضات جدی‌تری که در برخی از شهرها و استان‌ها به اغتشاشات شهری و ناامنی خیابان‌ها و خسارت به اموال عمومی دامن می‌زد. همان شد که شورای امنیت کشور دسترسی به اینترنت جهانی را قطع کرد و از آن به عنوان سلاحی برای کنترل ناآرامی‌ها استفاده کرد. البته همان موقع دسترسی به شبکه‌ی ملی اطلاعات فراهم بود و امکان بازیابی سایت‌های داخلی، خبرگزاری‌های ایرانی و البته شبکه‌های اجتماعی داخلی مهیا.

 

خسارت؟ روزی 430 میلیارد تومان!

ماجرای قطعی اینترنت به این سادگی‌ها هم نبود. برای خیلی‌ها تنها حرف از قطعی اینترنت و دسترسی محدود آنها به اطلاعات بود؛ اما واقعیت این است که این یک هفته، برای خیلی از کسب وکارها هفته‌ی سیاهی بود. هفته‌ای که خسارات زیادی به بار آورد؛ نه تنها برای کسب و کارهای مجازی که برای اقتصاد کل کشور. سایت تجارت نیوز در گزارشی اعلام کرد که برآوردها نشان می‌دهد تنها در چهار روز نخست قطعی اینترنت، نزدیک به ۱٫۵ میلیارد دلار به اقتصاد کشور و ۹۰۰ میلیارد تومان در سه روز اول به کسب‌وکارهای اینترنتی زیان وارد شده است. همچنین عصر ایران در خبری نوشت: «نت بلاک که یک وبسایت معتبر در زمینه آزادی استفاده از اینترنت در جهان است و به‌طور لحظه‌ای بهره‌مندی مناطق مختلف جهان را از شبکه جهانی اینترنت رصد می‌کند، میزان خسارت ناشی از هر روز قطعی اینترنت را در ایران مبلغی معادل ۳۶۹ میلیون دلار امریکا برابر با ۴۳۰۰میلیارد تومان تخمین زده است».

 

چه اصنافی متضرر شدند؟

طبعا در این چند روز برخی از اصناف بیش از سایرین از قطعی اینترنت متضرر شدند. این ماجرا به تعطیلی برخی از آژانس‌های مسافرتی و تورهای گردشگری انجامید. برخی از آژانس‌های مسافرتی امکان دریافت بلیت سفرهای خارجی را نداشتند و همین خسارات هنگفتی برای آنها به همراه داشت. حتی قطعی اینترنت بازار سینما‌ها را نیز کساد کرد و فروش آنها را تا 60 درصد کاهش داد. آنطور که خبرگزاری ایلنا نوشته «فروش فیلم‌های در حال اکران از ۱۸ الی ۲۳ آبان در سراسر کشورحدود ۶ میلیارد تومان بود، اما در هفته‌ای که اینترنت قطع بود؛ از ۲۴ تا ۳۰ آبان کل فروش به ۳ میلیارد و ۱۴۳ میلیون تومان در کل کشور رسید».

صرافی‌ها و کارگزاران بورس و معامله‌گران آنلاین از دیگر اصنافی بودند که از قطعی اینترنت متضرر شدند. علاوه‌برآن این مسئله ضرر و زیان قابل توجهی برای شرکت‌های دانش بنیان و استارت آپ‌ها هم به همراه داشت. صنعت قطعه‌سازی هم از این ماجرا متضرر شد؛ چرا که به دلیل تاخیر در نقل‌ و انتقالات بانکی نارضایتی و بی‌اعتمادی شرکای خارجی را به همراه داشت. همچنین روزنامه‌ها و برخی از خبرگزاری‌ها هم از مسائل و معایب قطعی اینترنت بی‌نصیب نماندند. در نهایت می‌توان از کسب و کارهای خانگی یا خرده‌ پا یاد کرد که در فضای مجازی دستی بر آتش خرید و فروش داشتند و در این چند روز دخلشان بی‌روزی ماند.

 

تحریم وزیر ارتباطات

البته قطعی اینترنت ماجرای دیگری را هم به همراه داشت. اعلام شد که به دلیل قطعی اینترنت، آمریکا، آذری جهرمی، وزیر جوان ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران را تحریم کرده است. خبری که با واکنش جهرمی همراه بود و او در توئیتر خود نوشت: «من تنها کسی نیستم که بر اساس افسانه‌های ساختگی دونالد ترامپ تحریم شده ام. قبل از من استارت‌آپ‌های ICT، برنامه نویسان، بیماران سرطانی و کودکان مبتلا به «ای بی» نیز تحریم شده‌اند. من همچنان از دسترسی به اینترنت دفاع می‌کنم و اجازه نمی‌دهم امریکا پیشرفت‌های ایران را متوقف کند». وزیر ارتباطات این توئیت را با هشتگ «تروریسم اقتصادی» منتشر کرد.