روزنامه سازندگی

آی‌تی نرم افزار

منتشر شده در تاریخ جمعه 30 آذر 1397 ساعت 8:56

نجات‌دهنده مجازی/ واقعیت مجازی به کمک پزشکی می‌آید

واقعیت مجازی در هر دو زمینه پزشکی و دندانپزشکی استفاده می‏شود و مزایای متعددی نسبت به سیستم‏های معمولی دارد. کاربردهای دندانپزشکی این فناوری با جزئیات بیشتر در مقاله‏ی واقعیت مجازی در دندانپزشکی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. اما درمورد پزشکی چطور؟

سهیلا تقوی نژاد، خبرنگار گروه تکنیک: واقعیت مجازی در پزشکی،  ما می‏دانیم که واقعیت مجازی در جراحی مورد استفاده قرار می‏گیرد، به خصوص در زمینه جراحی روبوتیک که در آن بسیار موفقیت‏آمیز ظاهر شده است. این موضوع هم در مقاله واقعیت مجازی در جراحی مورد بحث قرار گرفته است.

تشخیص مجازی
این مطلب بر واقعیت مجازی در محیط پزشکی متمرکز شده است. به عنوان مثال، از واقعیت مجازی برای تجسم بخشیدن به اهداف، هنگام تشخیص یک بیماری استفاده می‏شود. رسیدن به تشخیص به معنای انجام یک سری آزمون است که مجموعه‏ای از اطلاعات را تولید می‏کند. اما واقعیت مجازی را می‏توان برای ایجاد یک توضیح بصری از این داده‏ها استفاده کرد که راحت‏تر خوانده، درک و تفسیر شوند.

اورژانس مجازی
از واقعیت مجازی همچنین برای آموزش به متخصصان اورژانس استفاده می‏شود، به عنوان مثال اولین متخصصان اورژانس برای مقابله با شرایط اضطراری در مقیاس کوچک و بزرگ. برای این کار، مجموعه‏ای از محیط‏های مجازی را می‏توان توسعه داد که حاوی سناریو‏های مختلف است، مثلا حوادث ترافیکی جاده‏ای که اولین متخصصان اورژانس باید با آن برخورد کنند. اینجا جایی است که آنها مهارت‏های تصمیم‏گیری را در کنار مهارت‏های عملی در چنین شرایطی یاد می‏گیرند. یکی دیگر از گزینه‏ها آموزش بحران است از‌جمله در مواجهه با انفجار شیمیایی یا شیوع یک بیماری عفونی که اغلب باعث تلفات فراوان می‏شود.

واقعیت مجازی به این متخصصان می‏آموزد که چگونه می‏توانند در چنین شرایط اورژانسی و در‏حالی‏که زمان یک فاکتور تعیین‏کننده‏ است، عمل کنند. به علاوه آنها می‏توانند این کار را بدون خطر آسیب رساندن به خود یا بیمارانشان انجام دهند. این نوع سیستم آموزش را می‏توان بارها و بارها و با گزینه‏ای برای تنظیم شرایط با توجه به سطح مهارت و تجربه شرکت‏کنندگان تکرار کرد. به علاوه یک سناریو می‏تواند در یک محیط مجازی ایجاد شود که در دنیای واقعی امکان‏پذیر نیست، مثلا شبیه‏سازی یک حادثه بزرگ در یک بخش از سیستم بزرگراه انگلستان. این موضوع اگرچه به دلایل مختلف مجاز نیست، اما می‏تواند در دنیای مجازی تکرار شود. این سناریو و سایر سناریوها تصویری واقع‏بینانه از حادثه‏ای ارائه می‏دهند که شرکت‏کننده با استفاده از نمایشگر سربند (HMD)، دستکش‏های واقعیت مجازی یا دستگاه‏های ورودی اطلاعات، می‏تواند به تعامل با حادثه بپردازد. این کار آنها را قادر می‏‌کند درمورد اهمیت کار گروهی و رفتار مناسب در آن زمان بیاموزند. دیگر موارد شامل توان‌بخشی، فوبیادرمانی و پزشکی پیشگیرانه است.

واقعیت ومجازی یا پزشک واقعی

هفت راهی که واقعیت مجازی موجب بهبود سلامت می‏شود

هنگامی که در‌مورد واقعیت مجازی فکر می‏کنیم، اغلب تمایل داریم آن را با ژانر سرگرمی مرتبط کنیم. اگرچه واقعیت مجازی درواقع بادبان‏ها را برای ارتقای تجارب گیمرها تنظیم می‏کند، اما همچنین بهبود قابل ملاحظه‏ای را در زندگی افرادی که مبتلا به اوتیسم، تنبلی چشم، درد مزمن و سایر مشکلات پزشکی هستند، ایجاد می‏کند. در ادامه برخی از راه‏حل‏های مجازی پیشگام با هدف تغییر چهره مراقبت‏های بهداشتی را آورده‏ایم.

پیشرفت درمان اوتیسم
 طبق گزارش CDC، یک درصد از جمعیت جهان دارای اختلال طیف اوتیسم است - نام گونه‏ی دیگری از انواع مشابه این اختلال،‏ سندروم آسپرگر است. این اختلال به 3.5 میلیون آمریکایی مربوط می‏شود. درحال‏حاضر هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. با این حال، زبان و گفتار‌درمانی می‏تواند به بهبود توانایی‏های ارتباطی فرد و تعاملات اجتماعی او کمک کند. درحال‏حاضر، درمان اوتیسم شامل جلسات شخصی با دکتر می‏شود. این سفرها به دفتر دکتر می‏تواند به طور قابل توجهی کاهش یابد. استارت‏آپ‏هایی مانند شرکت Floreo، از واقعیت مجازی برای کمک به تسهیل درمان استفاده می‏کنند تا والدین بتوانند فرزندان خود را در خانه پشتیبانی کنند. محصول آنها از واقعیت مجازی تلفن همراه برای ایجاد تعاملات اجتماعی با کودکان مبتلا به اوتیسم با تحریک شخصیت‏های مجازی در یک صحنه استفاده می‏کند. بنابراین، به جای نگاه کردن به اسباب‏بازی‏های روی میز، بچه‏هایی که نیاز به درمان دارند می‏توانند زرافه‏ای را در پارک مجازی ببینند. در کنار آن، والدین یا پزشک نیز می‏توانند محیط‏های مجازی را تجربه کرده و پیچیدگی حسی را به همراه آنها انتخاب کنند. تا‌کنون، به نظر می‏رسد این محصول اثر آرام‏بخش زیادی روی کودکان داشته است.

کاهش درد مزمن

بیش از 11 درصد آمریکایی‏ها (یعنی 25 میلیون نفر) از درد مزمن رنج می‏برند و تعداد زیادی از آنها همواره وابسته به مسکن هستند که کشمکش‏های زندگی روزمره خود را کاهش دهند. با توجه به اپیدمی مصرف مواد مخدر که این کشور را تهدید می‏کند و روزانه تقریبا جان 100 نفر را به خطر می‏اندازد و منجر به مرگ آنها می‏شود، ارائه‏دهندگان مراقبت‏های بهداشتی به دنبال جایگزین‏های امن و غیراعتیادآور هستند. شاید این راه‏حل بتواند از واقعیت مجازی استفاده کند، همانطور که معلوم شده درمان مجازی می‏تواند 25 درصد درد را کاهش دهد.
اثبات شده است که واقعیت مجازی پزشکی (واقعیت مجازی درمانی) مانع از پردازش درد توسط مغز می‏شود و درد را در بیماران بستری‏شده کاهش می‏دهد. این، به نوبه خود، طول مدت بستری شدن بیمار را در بیمارستان کوتاه می‏کند که همچنین هزینه‏های مراقبت را کم می‏کند. پروژه‏هایی مانند Farmoo  ایجاد شده‏اند تا به انحراف ذهن بیماران مبتلا به درد مزمن‏ کمک کنند و بیشتر در جهان واقعیت مجازی متمرکز شوند که به آنها کمک می‏کند تا درد و استرس را کاهش دهند. آنها فرصتی برای فرار از چهار‌دیواری بیمارستان و شنا کردن با نهنگ‏ها در یک اقیانوس زیبا، پیوستن به هلی‏کوپتری بر‌فراز منظره‏های شگفت‏انگیز در لهستان، یا درگیر شدن در فعالیت‏های یک بازی دارند، سوای اینکه درمان آن‏ها، شیمی‏درمانی یا هر چیز دیگری باشد.

آزمایشگاه کارونا یک شرکت است که از غوطه‏وری در واقعیت مجازی، برای درمان درد مزمن استفاده می‏کند. نرم‌افزار آنها پاسخ‏های عصبی مغز را که باعث ایجاد درد می‏شود، کاهش می‏دهد و ناهماهنگی‏های مغزی را با ارائه تجربه‏های حرکتی و بصری اصلاح می‏کند. جان وینبرگ، مدیر ارشد این شرکت می‏گوید محصول آنها به بیماران دارای درد مزمن می‏آموزد که درد چطور در سطوح مختلف مغز کار می‏کند، آنها را بهبود می‏بخشد و در‌نهایت به آنها این امکان را می‏دهد که دوباره یک زندگی طبیعی و با درد کمتری را داشته باشند.

آرام کردن بیماران بستری‏شده
دراز کشیدن بر بستر تخت بیمارستان در‏حالی‏که روزها را تا رهایی از این فضا می‏شمارید،‏ می‏تواند برای شما یک مبارزه ذهنی باشد. بیماران، به ویژه کودکان، دائما درمورد وضعیت خود نگران هستند، دل‏تنگ خانواده و دوستانشان می‏شوند و حس می‏کنند زمان در بیمارستان متوقف شده است. خوشبختانه شرکت‏هایی مانند VisitU برای بیماران قابلیتی را فراهم کرده که یک اپلیکیشن را دانلود کنند و با استفاده از عینک مجازی، با خانه و خانواده‏ی خود و کسانی که دوستشان دارند، در هر ساعتی از شبانه‏روز در تماس باشند. واقعیت مجازی پزشکی همچنین باعث می‏شود دوستان و بستگان راحت‏تر بتوانند رابطه‏ی خود را با بیمار بستری‏شده حفظ کنند، کمتر به بیمارستان رفت و آمد داشته باشند و اینکه بدون محدودیت زمانی، وقت کافی را به آنها اختصاص دهند.

 بازگرداندن کم‏بینایی
کم‏بینایی یک اختلال بصری است که حدود 135 میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار داده است. کم‏بینایی می‏تواند یا مربوط به سن باشد (45 درصد از موارد کم‏بینایی) یا ناشی از آسیب، اختلال یا بیماری (مانند دیابت) باشد. جراحی، دارو یا عینک نمی‏تواند کم‏بینایی را اصلاح کند و به شدت بر توانایی بیمار برای انجام کارهای روزمره‏اش تاثیر می‏گذارد. تاکنون، بیمار انتخاب دیگری نداشت جز اینکه با این اختلال خود زندگی کند. اما محصولاتی مانند IrisVision، به بیماران کم‏بینا کمک می‏کنند تا از طریق تجربه واقعیت مجازی، دید خود را بازیابی کنند. شرکت IrisVision تیمی است که توسط دکتر فرانک وبن، استاد علوم اعصاب در دانشگاه کالیفرنیا رهبری می‏شود. این دکتر روی ارائه‏ی راهی به بیماران برای بزرگ‏نمایی اشیاء موردنظر در صحنه بصری بدون از دست دادن آگاهی از محیط کلی اطراف کار می‏کرد. کاربر می‏تواند هر میزان بزرگنمایی را که مایل است، به همراه مواردی مانند کنتراست، سطح نور محیط و گزینه‏های متنی انتخاب کرده و با سهولت نسبی به فعالیت‏هایی که نیازمند هماهنگی چشم و دست است (مثل نواختن پیانو یا شکستن تخم‏مرغ) بپردازد.

 افزایش توجه پزشکان به سالمندان
سالمندان با پیری و مشکلات آن مواجه می‏شوند؛ مشکلاتی که پزشکان جوان به راحتی نمی‏توانند آن را درک کنند. اختلاف سن زیاد بین ارائه‏دهنده‏ی جوان مراقبت‏های بهداشتی و یک بیمار 70 ساله، موجب قطع ارتباط بین این دو می‏شود. اما اگر پزشک بتواند ببیند که سالخورده بودن در 70 سالگی، چه حسی دارد، اینکه فرد پیر شود، از سکته مغزی بهبود یابد یا یکی از انگشتانش را از دست داده باشد چه؟

«ما آلفرد هستیم»، نام محصول واقعیت مجازی تولیدشده توسط Labs Embodied  است. هدف این محصول آن است که به دانشجویان جوان پزشکی این امکان را می‏دهد که درک کنند زندگی کردن به جای یک مرد 74 ساله با اختلالات بینایی و شنوایی چگونه است. هر کاربر می‏تواند برای هفت دقیقه آلفرد باشد و زندگی را از دیدگاه بیمار مسن تجربه کند. خوش‏بختانه این کار می‏تواند شکاف بین مراقبان و بیماران مسن را پر کند و موجب شود این کهنسالان، مراقبت‏های پزشکی بهتری را دریافت کنند.

مشاهده عمل جراحی 
امروزه فقط تعداد انگشت‏شماری از دانشجویان پزشکی می‏توانند در یک عمل جراحی شرکت کنند و نگاهی به چگونگی فعالیت‏های جراح داشته باشند. واقعیت مجازی در‏حالی‏که می‏تواند به جراحان این امکان را بدهد که با استفاده از یک دوربین واقعیت مجازی، در جریان عمل‏های جراحی سراسر جهان قرار گیرند، تجربه یادگیری و تدریس در پزشکی را به سطح بالاتری برساند. از سوی دیگر، دانشجویان پزشکی می‏توانند از عینک واقعیت مجازی خود استفاده کنند، به اتاق جراحی قدم بگذارند و هر روش و ترفندی را در حین جراحی انجام می‏شود، با جزئیات مشاهده کنند. این محصول اولین بار در سال 2016 معرفی شد، زمانی که شفا احمد، جراح سرطان در بیمارستان سلطنتی لندن با استفاده از یک دوربین واقعیت مجازی متصل به وب‏سایت پزشکی، جراحی‏اش را انجام داد. این کار این امکان را فراهم کرد تا تمام احزاب علاقه‏مندی که مایل به شرکت در عمل جراحی بودند، از جمله بستگان نگران و روزنامه‌نگاران، در لحظه به فرآیند جراحی دسترسی داشته باشند.

از اوتیسم و ​​کم‏بینایی تا درد مزمن، تکنولوژی غوطه‏وری در واقعیت مجازی ثابت می‏کند که می‏تواند راه‏حل‏های انقلابی برای مواردی باشد که روش‏های متداول در آن شکست خورده است. علاوه‌بر‌این، راه‏های مقرون‏به‏صرفه و ایمنی برای بیماران فراهم می‏کند تا زندگی خود را بهبود بخشیده و بخشی از زندگی را که به خاطر درد یا سایر مسائل مربوط به سلامت از دست داده‏اند، بازیابند. با تمامی این موارد، اگر در آینده‏ای نزدیک، درمان واقعیت‏ مجازی، بخشی مرکزی در سیستم مراقبت‏های بهداشتی آمریکا را به خود اختصاص دهد، موجب شگفتی نخواهد بود.