روزنامه سازندگی

راهنما چی ببینیم؟

منتشر شده در تاریخ پنجشنبه 19 اردیبهشت 1398 ساعت 12:37

داد یا ستد؟/ چند نکته درباره جشنواره جهانی فیلم فجر

امیرحسین علم‌الهدی، کارشناس سینما؛

امسال فرصتی حاصل شد که در کنار همکاران دبیر محترم جشنواره جهانی فیلم فجر مسئولیت کوچکی را به دلیل گرفتاری یکی از عزیزان متقبل شوم و به عنوان یک سینماگر که هم از خارج و هم از داخل این مجموعه کوشا تجربیات و مشاهداتم را بیان نمایم:

محاسن: محاسن جشنواره را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان به شرح زیر بیان کرد: نظم در برنامه‌ریزی و نمایش فیلم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، نمایش نسخه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فیلم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها با بهترین کیفیت فنی ممکن، ترجمه استاندارد زیرنویس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های انگلیسی و فارسی، تولید استاندارد خبر، میهمانان خارجی در سطح سینمای ایران، نمایش فیلم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مرمت‌شده ایرانی و خارجی و نقبی به نوستالژی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، افتتاحیه گرم و خودمانی و مردمی، مشارکت سینماگران در برگزاری جشنواره، حضور نیروهای با‌انگیزه داوطلب برای برگزاری جشنواره، محیط استاندارد پردیس سینمایی چارسو برای برگزاری، برپایی گذر سینما برای مخاطبان عامه مردم، برپایی کلاس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آموزشی دارالفنون، برپایی جلسات دانشگاهی با حضور مهمانان داخلی و خارجی و برگزاری نمایشگاه دستاوردهای فنی سینمایی

معایب: حضور نیروی انسانی تشریفات آموزش ندیده (نه همه آنان)، عدم استفاده از تکنولوژی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جدید خوانش کارت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هوشمند و عدم استفاده از قابلیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این کارت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هوشمند، فقدان کارکرد موثر بازار فیلم (در پایان این یادداشت دلایلم را در این خصوص می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نویسم)، عدم حضور مهمانان موثر سینمای تجاری دنیا، برگزاری اختتامیه نه‌چندان در شأن جشنواره، فقدان کارکرد جشنواره در قبال اکران سینمای ایران، فقدان کارکرد جشنواره در مواجهه با مخاطب عام (توضیح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهم)، فقدان هارمونی در طراحی و گرافیک جشنواره طی ۴ سال گذشته و نرسیدن به یک الگوی تصویری (سال اول «سی‌و‌چهارمین دوره» تصویری از فیلم گاو، سال دوم «سی‌و‌پنجمین دوره» عکسی از مجموعه عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زنده‌یاد کیارستمی، سال سوم «سی‌و‌ششمین» تصویر دو کودک قاجار و چهارمین سال «سی‌و‌هفتمین دوره» عکس فیلم دونده)، عدم اطلاع‌رسانی گسترده برنامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، چاپ بولتن اطلاع‌رسانی و نه تحلیلی، چاپ پوستر پر اشتباه دوم جشنواره سی و هفتم (۴۰ بازیگر سینمایی بدون حضور عزت‌الله انتظامی و چند هنرپیشه تاثیرگذار)

و موخره: دو نکته مهم که به برگزارکنندگان جشنواره برنمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد اما با سیاستگذاران ارشد ارتباط مستقیم دارد و جشنواره را تحت تاثیر منفی قرار داده است:
1 جشنواره جهانی فیلم فجر باید کارکرد خود را در سپهر کلی سینمای ایران بازتعریف کند! حیات طبیعی نمایش فیلم خارجی در ایران دچار یک انقطاع ۴۰ ساله است و کشوری که می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهد در عرصه جشنواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جهانی عرض اندام کند، نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند در طول ۳۵۰ روز نمایش خود در ۵۰۰ سالن سینما و با جمعیت ۲۷ میلیون بیننده خود (بلیط) بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اعتنا باشد به نمایش فیلم خارجی و کشوری را سراغ ندارم که حیات طبیعی نمایش فیلم خارجی نداشته باشد و جشنواره جهانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش بتواند تاثیرگذار باشد در سپهر کلی سیاست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نمایش سینمایی کشور.

2 بازار فیلم مترادف است با داد‌و‌ستد و بازار فیلم خارجی در ایران فقط «داد» است و نه «ستد» و نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانیم فروشنده باشیم و نه خریدار فیلم! سال‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاست که دولت تنها خریدار فیلم خارجی است و از فروشندگان فیلم ایرانی می‌خواهد که در یک بازار انحصاری فروشندگی فقط بفروشند و نه بخرند... .
با تمام این تفاصیل برگزاری یک جشنواره جهانی با بودجه حدود ۶۰۰ هزار دلاری شوخی است. این بودجه در قبال جشنواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خارجی در این سطح کیفی به‌رغم معایب اندک داخلی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش و معایب جدی سیاستگذارای کلان فرهنگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش دستمریزاد دارد و طبیعی است که این جشنواره به نسبت جشنواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ماقبل خود یک سروگردن بالاتر ایستاده است و امید داریم طی سالیان آینده کارکردهای تجاری خود را پر‌رنگ‌تر کند تا بتواند رابطه خود را با کلیت سپهر سینمای ایران بازتعریف دقیق کند و حق انتخاب مخاطبان را در زمان نمایش فیلم برای همه سلایق به رسمیت بشناسد...