روزنامه سازندگی

نمایش سینما

منتشر شده در تاریخ دوشنبه 8 بهمن 1397 ساعت 13:5

جشن بزرگان/ سی‏ و ‏هفتمین جشنواره‏ ی فیلم فجر از دو روز دیگر شروع می‏ شود و سینماگران در افتتاحیه ‏اش به شش چهره ادای احترام می‏ کنند

امسال در سی‌و‌هفتمین دوره‌ی جشنواره‌ی فیلم فجر از 5 چهره‌ی زنده و یک تازه درگذشته تجلیل می‌شود. این تجلیل در مراسم افتتاحیه انجام می شود. عباس گنجوی، فاطمه معتمدآریا، خسرو خسروشاهی، ابراهیم حقیقی و عزیزالله حمیدنژاد چهره‌های برگزیده‌ی این دوره‌اند.

سازندگی:  امسال در سی‌و‌هفتمین دوره‌ی جشنواره‌ی فیلم فجر از 5 چهره‌ی زنده و یک تازه درگذشته تجلیل می‌شود. این تجلیل در مراسم افتتاحیه انجام می شود. عباس گنجوی، فاطمه معتمدآریا، خسرو خسروشاهی، ابراهیم حقیقی و عزیزالله حمیدنژاد چهره‌های برگزیده‌ی این دوره‌اند. 

عزت‌الله انتظامی /همیشه استاد

عزت‌الله انتظامی آنقدر برای سینما یاران ارج و قرب و اهمیت داشت که در اولین جشنواره فیلم فجر بدون او، باید یاد و نامش را گرامی داشت. به همین دلیل بود که دست‌اندرکاران جشنواره تصمیم گرفتند نکوداشت او را در کنار بزرگداشت‌ پنج سینماگر دیگر در مراسم افتتاحیه جشنواره برگزار کنند. انتظامی 26 مرداد امسال در 94 سالگی درگذشت. بازیگری که القاب «آقای بازیگر» و «عزت سینمای ایران» را با خود داشت و عمری را با آبرو و احترام در سینمای ایران سپری کرد. اولین بازیگر ایرانی بود که جایزه بین‌المللی را در سال 1971 از جشنواره شیکاگو برای بازی در فیلم «گاو» گرفت و هفت جایزه داخلی داشت. بارها در جشنواره‌ها و مراسم مختلف مورد تقدیر قرار گرفت و یکی از چهره‌های ماندگار ایران بود. در کارهای خیر و عام‌المنفعه مانند جمع‌آوری برای کودکان افغان و آزادی زندانیان شرکت می‌کرد. با اهالی سینما ارتباط داشت و به‌خصوص از آنها که پیر و تکیده شده بودند و سال‌ها کاری برای آنها در سینما وجود نداشت، دستگیری می‌کرد و کمک‌های مادی و معنوی به آنها را یکی از وظایف خود می‌دانست. برای پیگیری حقوق و برقراری مستمری آنها تلاش می‌کرد و با مسئولان وزارت ارشاد و حتی دیگر سازمان‌ها و نهاد‌ها رایزنی داشت. خلاصه همه اینها این بود که انتظامی تنها خود را بازیگر نمی‌دانست. او بزرگ سینمای ایران بود که برای آن بزرگی می‌کرد. تنها پیشکسوت این سینما نبود اما برای خیلی‌ها نقش پدر و بزرگتر را داشت. او تنها بازیگر بزرگ و توانایی نبود، انتظامی بزرگوارانه زندگی کرد و تا بود اهالی سینما به او تکیه می‌کردند. با آوردن نام و حضورش در مجامع مختلف برای این سینما اعتبار و آبرو می‌خریدند و به پشتوانه‌اش کارهای نکرده را به انجام می‌رساندند. نه فقط در سینما که در تئاتر هم او سال‌های سال رئیس هیات مدیره خانه تئاتر بود و برای رفع مشکلات تئاتری‌ها و حتی خانه‌دار شدن آنها قدم پیش گذاشت. نام و یاد عزت سینمای ایران تا همیشه باقی خواهد ماند هرچند که آن حضور و بزرگواری تکرارنشدنی و بی‌مانند باشد.

عباس گنجوی/ مرد قیچی‌به‌دست!

عباس گنجوی از قدیمی‌های سینمای ایران است. از سینماگران نسل دوم از آنهایی که حسابی ریشه‌دار است و در فیلم‌هایی به عنوان تدوینگر حضور داشته که از آثار ماندگار سینمای ایران به حساب می‌آید. «آرامش در حضور دیگران»، «گوزن‌ها»، «شازده احتجاب» و «صادق کرده» تنها بخشی از فیلم‌های قبل از انقلاب است که گنجوی آنها را تدوین کرده است. در کارنامه‌اش تدوین 57 فیلم به چشم می‌خورد که تنها 13 اثر آن مربوط به پیش از انقلاب می‌شود. 77 سال از عمرش می‌گذرد و کارش را در سینما با تدوین فیلم «آرامش در حضور دیگران» به کارگردانی ناصر تقوایی در سال 1349 آغاز کرد. هر دو در آن سال 29 ساله بودند و این فیلم آغازی بر همکاری مشترک این دو در سال‌های بعد بود. گنجوی زمانی کار خود را آغاز کرد که فیلم‌فارسی بر سینما سایه افکنده بود اما وجود تنها 13 فیلم در کارنامه پیش از انقلاب این تدوینگر نشان می‌دهد که او حاضر به مونتاژ هر فیلمی نبود و تخصص‌اش را برای تعدادی از فیلم‌های مشخص خرج کرده است. بهمن فرمان‌آرا هم اولین فیلمش را به دست گنجوی سپرد و تا تازه‌ترین فیلمش یعنی «حکایت دریا» هم این همکاری را ادامه داد. با اینکه در دهه اول و دوم پس از انقلاب، یکی از تدوینگران پرکار بود اما از دهه 80 به بعد رفته‌رفته کم‌کار شد و حالا خیلی گزیده‌کار و کم‌کار شده است و تنها فیلم‌های رفقایش را تدوین می‌کند؛ همان‌هایی که سال‌هاست پشت میز مونتاژ فیلمشان می‌نشست. این‌ کم‌کاری هم به دلیل ورود نسل‌های بعد تدوینگران است و هم به دلیل وسواس و علاقه خاص گنجوی به کارش. «خط قرمز»، «گل‌های داوودی»، «تحفه‌ها»، «جعفر خان از فرنگ برگشته»، «کشتی آنجلیکا»، «ای ایران»، «جنگ نفتکش‌ها»، «کیمیا»، «روسری آبی»، «کاغذ بی‌خط»، «خانه‌ای روی آب»‌ و... تنها بخشی از آثار این تدوینگر سختگیر و باوسواس سینمای ایران است که سال‌ها بدون توقع جایزه، سیمرغ و هر نوع تقدیر و تمجیدی کار کرده در‌حالی‌که در کارنامه‌اش آثاری به چشم می‌خورد که تدوین آنها آرزوی بسیاری از هم‌صنف‌هایش است.

ابراهیم حقیقی/ هنر طراحی

پدرش عکاس پرتره بود و به همین خاطر ابراهیم حقیقی که نخستین فرزند خانواده بود زمانی که هنوز عکس سیاه و سفید وارد ایران نشده بود، از پدرش هنر رنگ کردن عکس با جوهر را آموخت. از همان دوران علاقه وافری به خواندن و جمع‌آوری کتاب داشت. در دوره دبیرستان با مجله‌ی «کتاب هفته» آشنا شد. علاوه بر داستان‌ها، تصویرسازی‌های مرتضی ممیز در این هفته‌نامه هم توجه او را به خود جلب کرد. در دانشگاه کلاس‌هایی را‌ با مرتضی ممیز و پرویز کلانتری گذراند. در دانشگاه هنرهای زیبا معماری خواند و بعدها با همین اساتیدش در پروژه‌های مختلف همکاری کرد. در اوایل انقلاب به دعوت مرتضی ممیز در رشته گرافیک دانشکده هنرهای زیبا مشغول به تدریس شد و شاگردان زیادی را تربیت کرد که حالا هریک از آنها تبدیل به گرافیست‌های حرفه‌ای‌ ایران شدند و به‌تدریج جای او را گرفتند. شاید به جرات بتوان گفت که گروهی از شاگردان حقیقی این روزها پرکارتر از خود او هستند و در طراحی و گرافیک هنری و تبلیغاتی فعالیت حرفه‌ای پرباری دارند. نشان سیمرغ جشنواره فجر و لوگوی بسیاری از مجلات به‌خصوص ماهنامه «فیلم» از‌جمله طراحی‌های اوست. حقیقی در زمینه طراحی صحنه هم فعالیت‌هایی انجام داده و در‌ سال‌های اخیر طراحی پوستر تئاتر و سینما، تیتراژ، روی جلد، بیلبوردهای تبلیغاتی و... را انجام داده است.

فاطمه معتمدآریا/ معنای تام هنرپیشه

حالا دیگر بعد از سه دهه فعالیت در سینما، فاطمه معتمدآریا یکی از بازیگران زن صاحب‌نام و باتجربه است که با فیلم‌سازان کهنه‌‌کاری همکاری کرده است. او به واسطه‌ی حضور در فیلم‌های مختلف و با انتخاب نقش‌های متفاوت‌ کارنامه‌ی درخشانی برای خودش تهیه کرده است. معتمدآریا بازیگری را در سال ۶۴ با فیلم «جدال» آغاز کرد و بعد از آن در فیلم‌های «یاد و دیدار»، «محموله»، «گمشدگان»، «جهیزیه‌ای برای رباب» و... مقابل دوربین قرار گرفت. معتمدآریا در طول این سال‌ها فیلم به فیلم نقش‌های دیدنی و جذاب را برای مخاطبانش به نمایش گذاشته است که بیشتر نقش‌های به یادماندنی‌اش دور از چشم داوران جشنواره‌ی فیلم فجر نمانده است. برای مثال نقش معتمدآریا در فیلم «گیلانه» ساخته‌ی رخشان بنی‌اعتماد برای او جایزه‌ی ویژه‌ی بهترین بازیگر زن را به همراه داشت و همچنین او برای بازی در این فیلم از نهمین دوره‌ی جشن خانه سینما هم نامزد دریافت جایزه بود. معتمدآریا برای فیلم‌های «اینجا بدون من»، «زندگی»، «ریحانه» و «روسری آبی» نامزد دریافت سیمرغ بلورین از دوره‌های مختلف جشنواره فیلم فجر شده است که تندیس پانزدهمین دوره‌ی جشن خانه سینما برای بازی در فیلم «اینجا بدون من» را هم دریافت کرده است و همچنین برای بازی در فیلم «عینک دودی» نامزد دریافت جایزه از چهارمین جشن خانه‌ی سینما شده است. معتمدآریا از میان این فیلم‌ها چندین سیمرغ بلورین هم در کارنامه‌اش دارد. او برای بازی در فیلم‌های «همسر» و «یک بار برای همیشه» موفق شد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را دریافت کند. او همچنین برای فیلم‌های «مسافران» و «برهوت» موفق شده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به دست آورد.

عزیزالله حمیدنژاد/ستاره‌ی دهه‌ی 60

عزیزالله حمیدنژاد فعالیت خود را در سینمای حرفه‌ای از سال ۱۳۶۲ به عنوان عکاس در فیلم «آوای غیب» آغاز کرد و همکاری‌اش با شبکه اول سیما به عنوان دستیار کارگردان را از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴ ادامه داد. حمیدنژاد کارگردانی‌ در سینما را با فیلم «هور در آتش» در سال ۷۰ آغاز کرد که اولین نمایش این فیلم در دهمین دوره‌ی جشنواره‌ی فیلم فجر بود و حمیدنژاد موفق شد سیمرغ بلورین جایزه ویژه هیات داوران فیلم‌های اول و دوم را برای ساخت فیلم «هور در آتش» دریافت کرد. نویسندگی این فیلم را حمیدنژاد برعهده داشته و داستان «هور در آتش» درباره‌ی رحمت است که به خط مقدم منتقل شده و بابا عقیل به علت کهولت سن پشت جبهه مانده تا در انبار نان خدمت کند. بابا عقیل موقع مراجعت برای رحمت پیغام می‌فرستد تا او را ملاقات کند، اما با شروع حمله دشمن رحمت فرصت پیدا نمی‌کند که به پشت جبهه حرکت کند. بابا عقیل تصمیم می‌گیرد به خط مقدم برود. یک جوان بسیجی به نام ناخدا مولایی با قایق موتوری با او همراه می‌شود، اما هر بار مانعی در راه دیدار پدر و پسر به وجود می‌آید. «ستارگان خاک»، «قله دنیا»، «شکوفه‌های سنگی»، «اشک سرما» و «آناهیتا» ازجمله فیلم‌هایی هستند که حمیدنژاد کارگردانی کرده است و نویسندگی همگی را به جز «قله دنیا» خودش عهده‌دار بوده است. این کارگردان علاوه بر سینما، در تلویزیون هم تجربه‌ی سریال‌سازی داشته و مجموعه‌های «چرخ فلک» و «بانوی عمارت» را کارگردانی کرده است. مجموعه‌ی «بانوی عمارت» به تازگی از شبکه‌ی سه تلویزیون پخش شد و مقطعی از دوران قاجار را روایت می‌کرد. حمیدنژاد همچنین عضو هیات داوران بخش فیلم‌های اول در دوره‌های بیست‌وچهارم و سی‌ودوم بوده است. او عضو هیات داوران مسابقه سینمای ایران در دوره یازدهم و از اعضای هیات انتخاب سی‌امین دوره‌ی جشنواره فیلم فجر هم بوده است.

خسرو خسروشاهی/ به‌یاد آلن دلون!

خسرو خسروشاهی در سال ۱۳۴۰ با راهنمایی و معرفی استاد احمد رسول‌زاده، وارد حرفه‌ی دوبلاژ ‌شد. او یکی از بهترین و سرشناس‌ترین دوبلورهای ایرانی است و به جای بازیگران ایرانی زیادی ازجمله ابوالفضل پورعرب، پرویز پورحسینی، بیژن امکانیان،‌ جهانگیر الماسی و... هم صحبت کرده است. خسروشاهی در یکی از آخرین مصاحبه‌هایش درباره‌ی وضعیت فعلی دوبله در ایران گفته: «برای کار دوبله استودیوها کار خود را انجام می‌دهند و تقریبا جلوتر از تلویزیون هستند. تلویزیون به دلیل مسائلی مثل خرید فیلم و حق پخش با مشکلات عدیده‌ای روبه‌روست که می‌بینیم با این سریال‌های کره‌ای مواجه می‌شود. دوبله، حرفه پویایی است و راه خود را می‌رود و اگر فیلم خوبی باشد سعی می‌کنیم فیلم را خوب دوبله کنیم؛ ولی به دلیل سرعتی که وجود دارد، هرکس فیلم را زودتر دوبله کند صاحبش است و این موضوع کار را در جاهایی به بی‌راهه می‌برد و مطلوب نیست. دستمزد دوبله بسیار کم است؛ اصولا هنر در این کشور زیاد مورد توجه نیست بگذریم از فیلم‌هایی که فروش 20 میلیاردی می‌کنند که آنها انگشت‌شمارند؛ سالانه بیش از یکصد فیلم در کشور ساخته می‌شود که خیلی از آنها رنگ هم اکران نمی‌بینند. کار دوبله دستمزدش بسیار ناچیز و ترحم‌برانگیز است. دوبلورها تعدادشان مشخص است، خیلی‌ها آمدند توی این کار اما نماندند؛ یا با درآمدش نساختند یا با مشقتش؛ کار دوبله تعطیلی ندارد.» صدای ماندگار و گوش‌نواز خسروشاهی در بین ایرانیان طرفداران بسیاری دارد و خاطره‌ی دوبله‌ی بیشتر فیلم‌های آلن دلون،آمیتاب باچان، آل پاچینو و داستین هافمن را به یاد می‌آورد که از خاطر دوستدارانش نخواهد رفت. همچنین صدای او در فیلم‌های ایرانی قبل از انقلاب، به جای فرزان دلجو شنیده شده است. خسروشاهی در فیلم‌های «هدف سخت»، «لژیون» و «جوانی» به عنوان مدیر دوبلاژ حضور داشته است. «زندانی»، «مریم مقدس»، «تو را دوست دارم»، «دوستان»، «پرواز خاموش»، «زخمی» و... از‌جمله فیلم‌هایی محسوب می‌شوند که خسروشاهی در آنها سرپرستی گویندگان را عهده‌دار بوده است.